Lübnan'dan Batı Afrika'ya Göç: Osmanlı, Manda ve Cumhuriyet Dönemi (1860-1990)

Abstract

Geçmişten günümüze Lübnan için değişmeyen göç olgusu 19. yüzyılın ikinci yarısında öncelikle Kuzey ve Güney Amerika kıtasındaki ülkeler hedef ülke olmak üzere başlamış, daha sonra başka ülkeler de göç için hedef ülke haline gelerek devam etmiştir. Göç literatüründe genelde itici faktörlerin olduğu ülkelerden çekici faktörlere sahip ülkelere doğru göçün gerçekleştiği kabul edilmektedir. Ancak Lübnan’dan, çekici faktörlerin olmadığı Batı Afrika ülkelerine/sömürgelerine de göçler gerçekleşmiştir. Bu makalenin amacı da göç edilen diğer ülkelere/bölgelere göre çekici faktörler açısından daha dezavantajlı konumda olmasına rağmen neden Batı Afrika sömürgelerinin/ülkelerinin Lübnanlılar tarafından göç için tercih edildiğini açıklamaktır. Çalışmada Osmanlı arşiv kaynakları ile Lübnan göçüne dair literatür kullanılarak/değerlendirilerek bu sorunun cevabı verilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda, göç literatüründeki hakim olan hedef ülkelerin çekici faktörlere sahip olması gerektiği varsayımı sorgulanarak ve literatürden/arşiv belgelerinde bu hakim varsayımın aksine işaret eden verilerle desteklenerek göç literatürüne katkı sağlanacak, günümüzde yaşanan yeni göç dalgasının anlaşılması kolaylaşacaktır.