Feridun Ahmed Bey'in Nuzhet-i Esrar'ında Budin Beylerbeyi Sokollu Mustafa Paşa

Abstract

Budin’de Osmanlı idaresi 1541’de başlamış ve 1686 yılına kadar devam etmişti. Budin’in ilk beylerbeyi aslen Macar olan Uzun Süleyman Paşa’dır. Son Budin beylerbeyi ise Abdurrahman Abdi Paşa (ö. 1686)’dır. Süleyman Paşa ile Abdi Paşa arasında yetmiş üç kişi daha Budin beylerbeyliği yaptı. Bunlar arasında, hem en uzun süre görev yapması açısından ve hem de muazzam inşâ faaliyeti açısından Sokollu Mustafa Paşa (ö. 1578) önemli bir yer tutmaktadır. Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa (1564-1579)’nın amcasının oğlu olan Mustafa Paşa, 1566 ile 1578 yılları arasında Budin beylerbeyliği görevinde bulundu. Sadrazam’ın himayesinde olan diğer bir kişi ise Sigetvar Seferi (1566) sırasında Sokollu Mehmed Paşa’nın sır kâtipliğini yapan Feridun Ahmed Bey (ö. 1583)’dir. Feridun Bey’in Nüzhet-i Esrârü’l-Ahyâr der-Ahbâr-ı Sefer-i Sigetvar adlı eseri, Muhteşem Süleyman (hük. 1520-1566)’ın son seferini anlatan bir tarih eseridir. Bununla birlikte, bu eser II. Selim (hük. 1566-1574)’in saltanatının ilk iki yılındaki olaylar hakkında önemli bilgiler içermektedir. Feridun Bey, asıl gâyesi Sokollu Mehmed Paşa’nın ismini yüceltmek olan Nüzhet-i Esrâr’ı 1 Ocak 1569 tarihinde tamamlamıştı. Nüzhet’te yer alan bölümlerden birisi de, Budin beylerbeyi olarak Sokollu Mustafa Paşa’nın Habsburg İmparatoru II. Maximilian (hük. 1564-1576) ile yazışmalarını içermektedir. Feridun Bey’e göre, Mustafa Paşa bundan önceki ve sonraki Budin beylerbeyleri içinde en iyi olanıdır. Nüzhet’te Sokollu Mustafa Paşa’nın ismi de esrarengiz bir şekilde yüceltilmektedir.