Obezite polikliniğine başvuran hastaların beslenme kalitelerinin sağlıklı yeme indeksi ile değerlendirilmesi

Abstract

Diyet kalitesi birçok kronik hastalık ile ilişkilidir. Bu çalışmada obezite polikliniğine başvuran hastaların beslenme profillerinin sağlıklı yeme indeksiyle belirlemek ve bireylerin kan profillerinin sağlıklı yeme indeksleriyle arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kesitsel tipteki çalışma Obezite Polikliniğine yeni başvuran 18 yaşından büyük 209 hasta üstünde yapılmıştır. Hastaların Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 Puanları ile hemogram, HbA1c, açlık kan şekeri (AKŞ), insülin, lipid profili (total kolesterol, LDL, HDL, Trigliserid), D vitamini, B12 vitamini, tiroid fonksiyon testleri (TSH,T4) arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmamıza dahil edilen 210 hastanın yaş ortalaması 48.86±12.54'tür (min:21-max:83). Katılımcıların %82.8'i kadındır, %38.3'ü ilkokul mezunu, %73.7'si evlidir. Çalışmaya dahil edilen kişilerin Sağlıklı Yeme İndeksi 2015(SYİ-15) skorlarına göre beslenme kalite gruplarının %36.4'ünün beslenme kalitesinin yetersiz(50 altı) , %60.8'inin beslenme kalitesinin geliştirilmesi gereken(51-80), %2.4'ünün ise beslenmesinin kaliteli(80 üzeri) grupta olduğu bulunmuştur. Sağlıklı yeme indeks-2015(SYİ-15) skorlarına göre beslenme kalitesi yetersiz(50 altı) olan grupta insülin değerinin beslenme kalitesi geliştirilmesi gereken(51-80) gruba göre daha yüksek olduğu, beslenme kalitesi yetersiz(50 altı) olan grupta total kolesterol değerinin beslenme kalitesi geliştirilmesi gereken(51-80) gruba göre daha yüksek olduğu, beslenme kalitesi yetersiz(50 altı) olan grupta LDL değerinin beslenme kalitesi geliştirilmesi gereken(51-80) gruba göre daha yüksek olduğu, beslenme kalitesi yetersiz(50 altı) olan grupta trigliserid değerinin beslenme kalitesi geliştirilmesi gereken(51-80) gruba göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sağlıklı yeme indeks puanı ile total kolesterol, LDL ve trigliserid değerleri arasında negatif yönde zayıf korelasyon bulunmuştur. Lineer regresyon analizinde Sağlıklı Yeme İndeksindeki (SYİ-15) bir birimlik artış insülin değerinde 0.156 birimlik azalmaya, total kolestrolde 0.865 birimlik azalmaya, LDL'de 0.674 birimlik azalmaya, trigliserid değerinde 2.047 birimlik azalmaya yol açtığı bulunmuştur.Modellemelerin anlamlılığını etkileyebilecek metformin ve atorvastatin kullanan hasta grubunu çıkarıp lineer regresyon analizi yapıldığında atorvastatin kullanmayan hasta grubunda Sağlıklı Yeme İndek-2015 skorundaki bir birimlik artış total kolesterol değerinde 105.4 birimlik azalmaya, LDL 89.2 birimlik azalmaya, Trigliserid'de 51.87 birimlik azalma ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Sonuçlarımıza göre diyet kalitesinin lipid profili üzerindeki etkisi önemlidir. Risk gruplarında diyet kalitesinin artırıcı çalışmalar yapılması kronik hastalıkların önlenmesi ve kontrol altına alınmasında etkili olacaktır.

Diet quality is associated with many chronic diseases. This study aimed to determine the nutritional profiles of patients applying to obesity clinic with healthy eating index and to evaluate the relationship between the blood profiles of individuals and healthy eating indexes. This cross-sectional study was conducted on 209 patients over the age of 18 who were newly admitted to Obesity Clinic. The relationship between the Healthy Eating Index-2015 Scores of the patients and hemogram, HbA1c, fasting blood sugar (FBS), insulin, lipid profile (total cholesterol, LDL, HDL, Triglyceride), vitamin D, vitamin B12, thyroid function tests (TSH, T4) was examined. The mean age of the 210 patients included in our study was 48.86±12.54 (min:21-max:83). 82.8% of the participants were female, 38.3% were primary school graduates, and 73.7% were married. According to the Healthy Eating Index 2015 (SYI-15) scores of the individuals included in the study, 36.4% of the nutritional quality groups were inadequate (below 50), 60.8% were in the nutritional quality that needed to be improved (51-80), and 2.4% were in the nutritional quality group (over 80). According to the Healthy Eating Index-2015 (SYI-15) scores, it was found that the insulin value was higher in the group with inadequate nutritional quality (below 50) than in the group with nutritional quality that needs to be improved (51-80), the total cholesterol value was higher in the group with inadequate nutritional quality (below 50) than in the group with nutritional quality that needs to be improved (51-80), the LDL value was higher in the group with inadequate nutritional quality (below 50) than in the group with nutritional quality that needs to be improved (51-80), and the triglyceride value was higher in the group with inadequate nutritional quality (below 50) than in the group with nutritional quality that needs to be improved (51-80). A weak negative correlation was found between the healthy eating index score and total cholesterol, LDL and triglyceride values. In linear regression analysis, it was found that a one-unit increase in the Healthy Eating Index (SII-15) led to a 0.156-unit decrease in insulin, a 0.865-unit decrease in total cholesterol, a 0.674-unit decrease in LDL, and a 2.047-unit decrease in triglyceride. When the patient group using metformin and atorvastatin, which could affect the significance of the models, was excluded and linear regression analysis was performed, it was found that a one-unit increase in the Healthy Eating Index-2015 score of the patient group not using atorvastatin was associated with a 105.4-unit decrease in total cholesterol, a 89.2-unit decrease in LDL, and a 51.87-unit decrease in triglyceride. According to our results, the effect of diet quality on lipid profile is important. Studies to increase diet quality in risk groups will be effective in preventing and controlling chronic diseases.