Yatırım Projelerinin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Sürecinde Katılımcılığın Kültürel Mirasın Korunmasında Etkilerinin İncelenmesi

Abstract

Kamu sektörü veya özel sektör tarafından hayata geçirilmesi öngörülen yatırım projelerinin biyolojik çevreye, sosyo-ekonomik çevreye, kültürel mirasa (somut/somut olmayan) olan etkilerinin detaylı bir şekilde gösterilebilmesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) çalışmaları yapılmaktadır. ÇED çalışmaları, yatırım projesinden etkilenen paydaşların görüşlerinin alındığı, yani halkın katılımını da içeren interaktif bir süreçtir. Halkın katılımıyla yatırım projesinin sahibi ile yatırım projesinden etkilenen tarafların bir araya getirilmesi ve tarafların çıkarlarının/beklentilerini karşılayacak şekilde sorunlara yönelik ortak bir zeminde çözüm üretilmesi amaçlanmaktadır. Projeden etkilenmesi muhtemel somut ve somut olmayan kültürel mirasın korunması da halkın katılımı toplantıları kapsamında ele alınan hususlardan biridir. Bu çalışmada, örnek vaka olarak seçilen ve kamu sektörü tarafından geliştirilen bir baraj projesine ait ÇED sürecinde halkın katılımı toplantılarında somut ve somut olmayan kültürel mirasın korunması konusu incelenmiştir. Çalışmanın ilk kısmında konu ile ilgili olarak genel hatlarıyla tanımlamalar yapılmış, ikinci kısımda konu ile ilgili yerli ve yabancı çalışmalar incelenmiş, üçüncü kısımda örnek yatırım projesi ve projenin ÇED sürecinde halkın katılım toplantılarında kültürel mirasın korunması hakkında bilgiler verilmiş, sonrasında tartışma ve sonuç kısımları ile çalışma sonlandırılmıştır.

Investment projects proposed by public/private sector have effects on biological environment, ecosystem, socio-cultural environment and tangible/intangible cultural heritage. To show these effects exhaustively, Environmental Impact Assessment (EIA) studies are required. EIA is an interactive process, which contains the public participation and considers the views of stakeholders affected from the investment project. Public participation aims to bring together partners (project owner and the stakeholders effected from the project) to make common solutions meeting the interests/expectations of the partners. Protection of the cultural heritage (tangible/intangible) affected from project is one of the concerning issues of public participation. In this paper, the issue of protection of cultural heritage (tangible/intangible) in public participation in EIA process of a dam project built by public sector was examined. In the first part of the paper, general definitions were made about the subject. In the second part, literature review related to the subject was done. In the third part, information about the sample project and the protection of cultural heritage in the public participation meetings in the EIA process of the project was given. The paper is finalized with discussions and comments.