Sağlıklı yaşam ve gıda takviyeleri konularında hekimlerin bilgi düzeyinin değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada hekimlerin sağlıklı yaşam davranışı ve son yıllarda popülaritesi giderek artan gıda takviyeleri konularında bilgi düzeyinin değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Özellikle son yıllarda artan sağlık bilinci ve beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler, yaşlanan nüfus, kronik hastalıkların yaygınlaşması ve sağlıklı yaşam trendlerinin yükselişi ve Covid-19 Pandemi sürecinde artan bağışıklık sistemini destekleyen ürün arayışı, gıda takviyelerine olan talebin artmasına neden olmuştur. Gıda takviyeleri düzenlemeleri ülkeden ülkeye değişmektedir. Gıda takviyelerinin üretiminde takviyelerin aktif bileşenlerinin kalite, güvenlik, etklilik başlıkları altında incelenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu çalışma İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi'nde uzmanlık öğrencisi olan hekimlere yönelik olarak Nisan-Haziran 2024 tarihlerinde yapılmıştır. Hekimlere anket formu gönderilmiş ve izinleri alınmıştır. Konu ile ilgili yapılan güncel çalışmalar ve Dünya Sağlık Örgütü önerileri dikkate alınarak 36 soruluk anket formu oluşturulmuştur. Çalışmada bu anket formu ve Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) kullanılmıştır. Çalışmaya dahil olan hekimlerin çoğunun gıda takviyeleri kullandıkları ve hastalarına önerdikleri görülmüştür. Ancak hekimlerin gıda takviyeleri konusunda bilgi düzeylerini yetersiz buldukları görülmüştür. Hekimlerin tamamına yakını meslek yaşamlarında gıda takviyeleri ile ilgili sorularla karşılaştığını, bu sorulara cevap verirken çoğunlukla yetersiz hissettiğini belirtmiştir. Olası yan etkiler ve ilaç etkileşimi konularında da hekimlerin büyük bir kısmı bilgi düzeylerini yetersiz olarak belirtmiştir. Gıda takviyelerinin uzun vadeli etkilerini ve sağlık üzerindeki potansiyel faydalarını daha iyi anlamak için gelecekte uzun vadeli ve geniş ölçekli klinik çalışmalara ihtiyaç vardır. Uluslararası sağlık otoritelerinin ve akademik kuruluşların, gıda takviyelerinin güvenliği ve etkinliği konusundaki araştırmaları desteklemeleri gerekmektedir.This study aims to evaluate the level of knowledge of physicians regarding healthy lifestyle behaviors and dietary supplements, which have been increasingly popular in recent years. Recent increases in health awareness, changes in dietary habits, an aging population, the prevalence of chronic diseases, the rise of healthy lifestyle trends, and the heightened search for immune-supporting products during the COVID-19 pandemic have collectively contributed to the growing demand for dietary supplements. Regulations regarding dietary supplements vary from country to country. It has been emphasized that the production of dietary supplements should involve the evaluation of the quality, safety, and efficacy of the active components of the supplements. This study was conducted among resident doctors at Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital, Istanbul Medeniyet University Faculty of Medicine, between April and June 2024. A questionnaire form was sent to the physicians and their permissions were obtained. Based on recent studies and recommendations from the World Health Organization, a 35-item questionnaire was developed. This study utilized this questionnaire and the Attitude Scale Towards Healthy Nutrition (SBITÖ). It was observed that most of the physicians involved in the study use dietary supplements and recommend them to their patients. However, it was also observed that the physicians consider their level of knowledge about dietary supplements to be insufficient. Almost all of the physicians reported encountering questions related to dietary supplements during their professional practice and generally felt inadequate when addressing these questions. Additionally, a significant proportion of physicians indicated that their knowledge regarding potential side effects and drug interactions is also insufficient. Future long-term and large-scale clinical trials are needed to better understand the long-term effects and potential health benefits of food supplements. International health authorities and academic institutions should support research on the safety and efficacy of dietary supplements.