Osmanlı-Etiyopya İlişkileri Araştırmalarında Birincil Kaynakların Önemi

Abstract

Etiyopya, Osmanlı Devleti’nin Afrika kıtasında 16. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarınakadar yaklaşık dört yüzyıl ilgi duyduğu bir coğrafyadır. Bu kadar uzun bir süreOsmanlı’nın gündeminde kalan bu bölgenin tarihini ve bu süre zarfında Osmanlılarve Hristiyan-Etiyopya İmparatorluğu arasında cereyan eden olayları en inceayrıntısına kadar bilmek, bu alanda çalışmalar yapan araştırmacılar için büyük önemtaşımaktadır. Tüm ikincil kaynakların çıkış noktasını oluşturan birincil kaynaklarbu tarz çalışmaların vazgeçilmez unsurlarıdır. Osmanlı-Etiyopya ilişkileri bağlamındamevcut birincil kaynaklar temel olarak Osmanlı arşiv dokümanları, Etiyopya kraliyetkronikleri (Ethiopian royal chronicles) ve döneme ait bazı seyahatnamelerdir. Ancakgünümüze kadar gerek ülkemizde gerekse Batı’da Osmanlı-Etiyopya ilşkileri üzerineyapılan araştırmalarda – birkaç istisna hariç – Osmanlı arşiv dokümanları yeterincearaştırılmamıştır. Bununla beraber ülkemizde yürütülen çalışmalarda ise Etiyopyabirincil kaynakları büyük oranda ihmal edilmiştir. Bu bağlamda Etiyopya kraliyetkronikleri ve Osmanlı arşiv dokümanları ışığında yapılacak olan yeni çalışmalar bualandaki tarih araştırmalarına yeni bir soluk getirecektir.Ethiopia, a country located in the Horn of Africa, attracted the attention of theOttoman Empire during his presence in Africa between XVI. and early XX. Centuries.Since it has been such a long period on the agenda of the Ottoman Empire, nowadaysit is important to reveal the entire history of the relations between the Ottomansand the Ethiopians. In this context primary sources such as the Ottoman archivedocuments, Ethiopian royal chronicles and contemporaneous travel books, which arefundemantal as secondary sources, are the most important research means to achievethis goal. However, the Ottoman archive documents concerning the Ottoman andEthiopian relations have been – with few exceptions – neglected both in Turkishand Western studies until today. At the same time Ethiopian primary sources wereomitted in Turkish studies as well. In this sence, studies conducted in considerationof Ottoman archive documents and Ethiopian royal chronicles would bring newfacts to light about the historical perspective of the relation between both countries.