Süreyya Ağaoğlu'nun 81 günlük Amerika seyahati: Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın avukatının 1946 tarihli ben-anlatısı

Abstract

Süreyya Ağaoğlu (1903-1989), yirminci yüzyılda Türkiye Cumhuriyeti tarihinde entelektüel kişiliğiyle ve kız öğrencilerin hukuk eğitimi almalarında büyük katkıları olan önemli kadın hukukçulardandır. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın avukatıdır ve imparatorluktan Cumhuriyet'e geçiş sürecine şahitlik etmiştir. Cumhuriyet'in ilk yıllarında yetişmiş "Cumhuriyet kızı" olarak isimlendirilen kuşaktan olan Süreyya Ağaoğlu, sosyal ve kültürel değişime katkıda bulunmuştur. Süreyya Ağaoğlu geçmişte yaşadıklarını önemseyen bir kadındır. Bunun en önemli delillerinden biri özel arşivinde muhafaza ettiği 1946 tarihli Amerika günlüğüdür. 19 Ekim 1946 ile 7 Ocak 1947 tarihleri arasında Osmanlı Türkçesi olarak yazdığı günlüğü, ilk defa bu tez çalışmasıyla Latin harflerine aktarılmıştır. Günlük, savaş sonrası dönemde Amerika'daki sosyal, siyasi ve kültürel hayatı birinci ağızdan aktarmaktadır. Böylece metinde yer alan bilgiler Süreyya Ağaoğlu'nun bizzat tanıklığını ve tecrübesini yansıtması açısından önemlidir. Günlük, Türkiye Cumhuriyeti'nde üst sınıf bir aileye mensup olan entelektüel bir kadının ve avukatın kimliğine ait unsurları, duygularını, yazma motivasyonunu, savaş sonrasında Amerika'daki toplumsal hayatla ilgili düşüncelerini ve rüyalar hakkındaki fikirlerini anlayabilmek imkanı sunmaktadır. Bu çalışmada, Süreyya Ağaoğlu'nun hayatından günlüğüne yansıyan duygu ve düşünceleri üzerinde durularak Cumhuriyet'in ilk yıllarında yetişmiş bir kadının günlüğünde ele aldığı meseleler detaylı bir şekilde incelenecektir.Süreyya Ağaoğlu (1903-1989) is one of the most important women lawyers with her contribution to female students for taking education and intellectual personality in law in Turkish Republic of twentieth century. She is the first woman lawyer of the Turkish Republic and also lives in the years which transformations from empire to republic era. Süreyya Ağaoğlu contributed to social and cultural change who is from generations of the Early Turkish Republic. Süreyya Ağaoğlu is a woman who gives an important her life. One of the most crucial proof of this is her diary (Usa, October 19, 1946 to January 7, 1947) which is preserved in her private archive. Diary which is written as Ottoman Turkish between October 19, 1946 and January 7, 1947 in Usa, firstly transliterated to the Latin alphabet with this study. Moreover, the diary conveys postwar social, political and cultural life in America at first hand. Thus, this text reflects directly her experience and witness. The diary offers the opportunity to understand the elements of her identity, emotions, writing motivation, thinks about social life in postwar America and her dreams of a sophisticated woman who is from family of upper class in Turkish Republic. In this study, Süreyya Ağaoğlu's diary will be focused on details in the context the issues which are in diary of a woman of the early Turkish Republic via information about the self-narrative.