Pierre Belon du Mans’ın Filistin Seyahati ve Bitkibilim Tarihi Açısından Önemi?

Abstract

Fransa, 1500’lü yılların ilk yarısının sonlandığı zamanlarda Osmanlı devleti ile ilişkilerini kâğıt üzerinde de netleştirmek ve bazı imtiyazlar kazanmak ister. Çünkü o sıralarda Osmanlı ile Venedik’in arası iyidir ve Venedik çeşitli imtiyazlara sahiptir. 1547 yılında Fransa Kralı I. François’nın emri ile Büyükelçi Gabriel d’Aramon ve maiyeti Osmanlı topraklarına bir seyahat düzenlerler. Söz konusu elçilik heyetinde çeşitli bilim insanları ve gezginler de yer almaktadır. Rönesans etkisiyle de bilimle uğraşmanın bir ihtiyaç olduğuna inanan Pierre Belon du Mans, d’Aramon’un bu heyeti ile doğuya seyahat etmiştir. Belon, Levant bölgesinden ve Anadolu’dan geçerek ulaştığı Filistin topraklarından edindiği botanik ve zooloji üzerine bilgilerle, doğa gözlemlerine bugün de rağbet edilen katkılarda bulunmuştur. Bu çalışmada, seyahatin özellikle Filistin bölgesini içeren kısmı ele alınmış burada yaptığı gözlem ve tespitler için ise Les Observations (Gözlemler) adını verdiği eserine başvurulmuştur. Bitki isimleri, Belon’un verdiği terminoloji ve İsrail Florası analiz edilerek, çoğunlukla tür seviyesinde, günümüz botanik nomenklatüründe esas olduğu şekilde otörleri ile birlikte verilmiştir. Tür isimleri tespit edilemeyen bitkilerin isimleriyse cins seviyesinde bırakılmıştır.