Sünbülzâde Mehmed Vehbî’nin Lutfiyye’sinde İş Ahlâkı

Abstract

Sünbülzâde Mehmed Vehbî’nin Lutfiyye adlı manzum eseri, İslam dünyasında erken tarihlerden itibaren yazılmaya başlanan nasihatnâme türünde bir kitaptır. Nasihatnâme türü eserlerin genelinde olduğu gibi Lutfiyye’de de topluma yönelik dinî ve ahlâkî öğütler yer almaktadır. Bu eserlerde dinî hayat, dünyevî hayattan ayrı tutulmamakta ve ahlâk olarak da İslam ahlâkı anlaşılmaktadır. Lutfiyye, sadece iş ahlâkını ele alan bir nasihatnâme olmayıp, hayatın tamamına ilişkin bütüncül öğütler vermektedir. Bununla birlikte eserde çalışma ve meslek ahlâkını da kapsamı içerisine alan iş ahlâkı alanı ile ilgili çok değerli bilgiler bulunmaktadır. Vehbî, eserinde sadece ahlâkî öğütler vermekle yetinmemekte yaşadığı çağda Osmanlı bürokrasisinin genel durumu, makam sahipleri ve onların ruh halleri, esnaf ve sanatkârlarının vaziyeti, kendi döneminde itibarlı görülen meslekler ile evlenme ve benzeri konularda önemli bilgiler sunmaktadır. Bu makalede Sünbülzâde Mehmed Vehbî’nin Lutfiyye isimli eseri, güncel literatürden de ya- rarlanılarak iş ahlâkı bağlamında ele alınmıştır. Eserin genel tahlili ve literatür içerisindeki yeri değerlendirildikten sonra iş ahlâkı kapsamında analizi gerçekleştirilmiştir.