ARİSTOTELES VE DESCARTES: METAFİZİK, BİLİM VE TEKNİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DÖNÜŞÜMÜ

Abstract

Aristotelesçi fiziğin dinamik teorisi doğal yer kavramına dayanır. Yani bir hareketin aldığı istikameti belirleyen bir erek vardır. Nesneler aralarında hangi etkileşimlere girerlerse girsinler, her bir nesnenin sahip olduğu hareketin istikametini, bu etkileşimler değil, o nesnenin içsel temayülü belirler. Öte yandan Descartes fiziğinin (mekanik fiziğin) dinamik teorisi etkileşim kavramına dayanır. Yani bir hareketin aldığı istikameti belirleyen şey, nesneler arası etkileşimlerdir, içsel bir yönelim değil. Bunun nedeni Aristoteles’in metafizik, bilim ve teknik arasında kurmuş olduğu ilişkinin, Descartes ile birlikte yeniden tanımlanmasıdır. Aristotelesçi dizgede metafizik, bir varlık kuramı olarak ideal durumları ve o ideal durumların İyi (Tanrı) ile ilişkisini açıklarken, Descartes bu İyi’nin karşısına Özne’yi koymuş, Aristoteles’in metafizik, bilim ve teknik arasında kurmuş olduğu ilişkiyi değiştirmiştir. Bu makale, zikredilen dönüşümün nasıl gerçekleştiğini analiz etmeye çalışmaktadır.