Paternal liderlik algısının stajyerlerin görev performansı üzerindeki etkisi: İstanbul'daki turizm meslek liselerine yönelik bir araştırma

Abstract

Bu doktora tezi, İstanbul'daki beş yıldızlı otel işletmelerinde staj yapan turizm meslek lisesi öğrencilerinin paternal liderlik algısının öğrencilerin staj görev performansı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Ayrıca paternal liderlik algısı ile kişilik özelliklerinin öğrencilerin görev performansına etkisinde cinsiyetin düzenleyici rolü araştırılmaktadır. Araştırmanın örneklemi İstanbul'da faaliyet gösteren beş yıldızlı otel işletmelerinde staj yapan ve İstanbul'daki turizm meslek liselerinde eğitim gören öğrenciler ile bu öğrencilerin staj yaptığı kurumda doğrudan kendileriyle ilgilenen yöneticilerinden oluşmaktadır. Bu amaçla, 446 stajyer öğrenci ve öğrencilerle doğrudan etkileşimi olan 207 otel yöneticisinden elde edilen verilerin analizi amacıyla bağımsız örneklem t-testi, korelasyon analizi, çoklu doğrusal regresyon analizi ve düzenleyicilik etki analizi kullanılmıştır. Ayrıca sağlamlık kontrolü kapsamında, öğrencilerden elde edilen paternal liderlik ve görev performansı verileri yöneticilere de uygulanmıştır. Araştırma bulgularında, kız ve erkek öğrencilerin paternal liderliğe yönelik algılarının değişiklik gösterdiği belirlenmiştir. Ancak paternal liderlik algısı öğrencilerin staj yaptığı departmana göre istatistiksel olarak farklılık göstermemektedir. Bununla birlikte, beş faktörlü kişilik özelliklerinden uyumluluk ve dışa dönüklüğün paternal liderlik algısını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca stajyer öğrencilerin paternal liderlik algısının görev performansı üzerinde cinsiyetin düzenleyici rolü incelenmiştir ve sonuçlar, erkek öğrenciler için anlamlı bulunmuştur. Bu çalışmanın bulguları, turizm sektöründe stajyerlerin deneyimlerinin iyileştirilmesine yönelik olarak yöneticilere, akademisyenlere ve eğitimcilere çeşitli katkılar sağlamaktadır. Yöneticiler, stajyer öğrencilerin görev performansını artıracak liderlik uygulamaları geliştirme fırsatı elde ederken, bu uygulamaların hayata geçirilmesi sonucunda işyerindeki bağlılık, motivasyon ve iş performansında belirgin bir artış sağlanabilir. Ayrıca işletmelerin uzun vadede daha kalifiye bir iş gücü oluşturmasına katkıda bulunabilir. Dolayısıyla, bu araştırma hem bireysel hem de kurumsal düzeyde olumlu sonuçların elde edilmesine katkı sağlayacaktır.

This doctoral thesis examines the effects of perceived paternal leadership on the internship task performance of tourism vocational high school students interning in five-star hotel enterprises in Istanbul. Additionally, it investigates the moderating role of gender in the relationship between paternal leadership perception and personality traits on students' task performance. The study sample consists of students studying in tourism vocational high schools in Istanbul and interning at five-star hotel enterprises, along with the managers directly responsible for these students during their internships. For this purpose, data were collected from 446 intern students and 207 hotel managers who interacted directly with these students. Independent sample t-tests, regression analysis, correlation analysis, and moderator variable analysis were employed to analyze the data. As part of robustness checks, the paternal leadership and task performance data obtained from students were also validated by collecting data from the managers. The study findings revealed that perceptions of paternal leadership varied between male and female students. Furthermore, among the Big Five personality traits, agreeableness and extraversion were found to positively influence perceptions of paternal leadership. The moderating role of gender in the relationship between intern students' perceptions of paternal leadership and their task performance was also examined, and the results were found to be significant for male students. The findings of this study provide various contributions to managers, academics, and educators aiming to enhance the experiences of interns in the tourism sector. Managers can develop leadership practices that improve interns' task performance, leading to notable increases in workplace commitment, motivation, and job performance. Furthermore, these practices can contribute to building a more qualified workforce in the long term. Therefore, this research contributes to achieving positive outcomes at both individual and institutional levels.