Vakadan VUK’un 359’uncu Maddesindeki Sahte Belge Düzenleme veya Kullanma Suçuna Doğru: Uygulamada Karşılaşılan Birtakım Sorunsalların Teorik Zeminde Oluşturduğu Soru İşaretleri Üzerine Düşünceler

Abstract

VUK’un 359’uncu maddesinde öngörülen sahte belge düzenleme suçu özelinde yürütülen akademik ve uygulamaya yönelik çalışmaların kahir ekseriyetinde, soyut kuraldan somut olaya doğru altlama faaliyeti ile tasımlamanın tercih edildiği görülmektedir. Tümdengelim yöntemi ile hukuk normunun anlam ve kapsamı belirginleştirilmektedir. Bu da hukuki öngörülebilirliği artırmaktadır. Diğer taraftan olması gereken hukuka yönelim, münferit olaylardan hukuk normuna doğru bir yolculuğu da gerektirmektedir. Bu şekilde, hukuk normunun günün gerekleri ile uyumluluğunun saptanması daha görünür şekilde ortaya koyulabilmektedir. İlaveten normun kuramsal çerçevesinin iyileştirilmesine yönelik farklı perspektiflerin ortaya çıkması mümkün olabilmektedir. Çalışmamızda uygulamada vergi incelemelerine sıklıkla konu olan kayıt dışı alınan emtiaların sisteme dâhil edilmesi sürecine ilişkin vaka, örneklem olarak belirlenmiştir. Örneklemin niteliğini artırmak amacıyla olaylar dizisi çeşitli ihtimaller doğrultusunda ele alınacaktır. Vakada “düzenleme” suretiyle işlendiği iddia edilen sahte belge düzenleme veya kullanma suçu, suç inceleme olmak üzere değerlendirmeye tabi tutulacaktır. Öncelikle suçun konusu hususu incelenecektir. Bu bağlamda, VUK açısından belge kavramına değinilecek ve VUK’un 359’uncu maddesi kapsamında yer alan belgelerin unsurlarındaki eksikliğin suçun tamamlanmasına etkisi tartışılacaktır. Ardından failin tespiti esnasında ortaya çıkan sorunsalların çözümüne yönelik fikirlerimiz paylaşılacaktır. Müteakiben söz konusu suçun mağduruna ilişkin olarak ceza hukuku suç genel teorisindeki baskın görüşten farklı düşünmemizin nedenleri üzerinde durulacaktır. Suçun fiil unsuru başlığı altında suç konusu belgenin defter ve kayıtlara intikali ile belgenin taraflarının gerçekliği meseleleri ele alınacaktır. Son olarak ise suçun kanuni tarifinde özel kast aranmasındaki ısrarımızın nedenleri sıralanacaktır.