ALZHEİMER HASTALIĞINDA RESVERATROLÜN NÖROPROTEKTİF ETKİLERİ

Abstract

Alzheimer, ileri yaş bireylerde görülen ilerleyici bilişsel kayıplar ve günlük yaşam kalitesinde belirgin düşüşlerle karakterize bir nörodejeneratif hastalıktır. Hastalığın patogenezinde; oksidatif stres, kronik inflamasyon ve amiloid-? birikimi gibi çeşitli süreçlerin etkili olduğu bilinmektedir. Medikal tedavinin yanı sıra hastalığın prognozunu olumlu yönde etkileyebilecek beslenme yaklaşımlarına olan ilgi son yıllarda artış göstermektedir. Polifenol ailesi içerisinde yer alan resveratrol, Alzheimer hastalığına karşı potansiyel terapötik etkileriyle dikkat çeken biyolojik aktif bir bileşiktir. Üzüm kabuğu, kırmızı şarap, dut ve fıstık gibi besinlerde doğal olarak bulunan resveratrol; serbest radikalleri nötralize edebilme, inflamatuar yanıtları baskılayabilme ve nörodejeneratif süreçleri yavaşlatabilme potansiyeline sahiptir. Ancak bu bileşiğin suda çözünürlüğünün zayıf olması, vücutta hızlı metabolize edilmesi ve kan-beyin bariyerini yeterli düzeyde geçememesi, sistemik etkilerini ve biyoyararlanımını sınırlandırmaktadır. Son yıllarda resveratrol, nanoteknolojik formülasyonlar ve enkapsülasyon teknolojisindeki gelişmeler ile özellikle biyoyararlanımının ve terapötik etkinliğinin artırılmasına yönelik bir araştırma konusu haline gelmiştir. Bu derleme makalede, resveratrolün Alzheimer hastalığı üzerindeki potansiyel koruyucu rolünün anlaşılması ve biyoyararlanımını artırmaya yönelik güncel bilimsel yaklaşımların incelenmesi amaçlanmıştır.

Alzheimer's disease is a neurodegenerative disease characterized by progressive cognitive deficits and significant decline in the quality of daily life in older individuals. Various processes such as oxidative stress, chronic inflammation and amyloid-? deposition are known to be effective in the pathogenesis of the disease In addition to medical treatment, there has been an increased interest in nutritional approaches that may positively affect the prognosis of the disease. Resveratrol, a member of the polyphenol family, is a biologically active compound with potential therapeutic effects against Alzheimer's disease. Found naturally in foods such as grape skins, red wine, berries and peanuts, resveratrol has the potential to neutralize free radicals, suppress inflammatory responses and slow down neurodegenerative processes. However, the compound's limited water solubility, its rapid metabolic rate within the body, and its inadequate ability to cross the blood-brain barrier effectively restrict its systemic effects and bioavailability. In recent years, resveratrol has become a subject of research, especially to increase its bioavailability and therapeutic efficacy with advances in nanotechnological formulations and encapsulation technology. In this review article, the objective was to examine the potential protective role of resveratrol on Alzheimer's disease and the current scientific approaches to increasing its bioavailability.