Akut lenfoblastik lösemili çocuklarda nörolojik komplikasyonların ve prognozun değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışmada, akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısıyla tedavi edilmiş çocuk hastaların tedavi esnasında görülen nörolojik komplikasyonların değerlendirilmesi, tanıda ve tedavide nörolojik komplikasyon görülme risk faktörlerinin saptanması ve nörolojik komplikasyonların prognoza etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntemler: Çalışmamızda kliniğimizce Ocak 2006 ile Aralık 2011 tarihleri arasında 18 yaş altı ALL tanısı almış ve Berlin Frankfurt Münster (BFM) TR ALL-2000 kemoterapi protokolü uygulanmış olan hastalar, hastane dosya ve kayıt sisteminden geriye dönük incelenmiştir. Çalışmaya dâhil edilen 200 hastanın 6’sı ilk tanıda merkezi sinir sistemi tutulumu olması nedeniyle çalışma dışı bırakıldı. Yüz doksan dört hastanın demografik, klinik, laboratuvar, radyolojik ve nörolojik bulguları değerlendirmeye alındı. Nörolojik komplikasyon görülen olgularla görülmeyen olgular iki gruba ayrılıp cinsiyet, yaş, laboratuvar, tedavi, sağ kalım ve relaps açısından kıyaslandı. Bulgular: İlk tanıda merkezi sinir sistemi tutulumu olmayan 194 hastanın 28’inde tedavi esnasında nörolojik komplikasyon görüldü. En sık saptanan nörolojik komplikasyon konvülzyondu (%7,7). Nörolojik komplikasyon gelişen hastalarda erkeklerin çoğunlukta olduğu görülmekle birlikte, cinsiyet ve yaş ile nörolojik komplikasyon gelişimi açısından istatistiksel anlamlı ilişki saptanmadı. (p<0,05) Nörolojik komplikasyon görülen hastalarda ilk tanıda lökosit değerlerinin yüksek olduğu ve lökosit yüksekliğinin nörolojik komplikasyon riskini arttırdığı görüldü. Nörolojik komplikasyon görülen hastaların sağ kalım yüzdesinin daha düşük olduğu görülmesine rağmen bu iki grup arasında sağ kalım oranları karşılaştırıldığında istatiksel anlamlı farklılık bulunmadı. (p>0,05) Sonuç: Çocukluk çağı ALL’sinde kötü bir prognostik faktör olduğu bilinen tanıdaki lökosit sayısının yüksekliğinin, tedavi esnasında görülebilecek nörolojik komplikasyonların habercisi olabileceği akılda tutulmalıdır.