Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Sehir Hastanesinde çalışan asistan hekimlerin sigara bırakma tedavisiyle ilgili tutum ve bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi

Abstract

Giriş ve Amaç: Tütün kullanımı, günümüzde mortalite ve morbiditenin önde gelen önlenebilir nedenleri arasındadır.Hekimler, koruyucu hekimlik uygulamalarıyla ve danışmanlık hizmetleriyle hastalıklar meydana gelmeden önce müdahale etmektedirler.Tütünle mücadelede, hekimler hem hastalara sigaranın zararları hakkında bilgi verme hem de rol model olma sorumluluğunun bilincinde olmalıdır.Bu çalışmada, şehir hastanesinde çalışan asistan hekimlerin sigara içme durumu, nikotin bağımlılık düzeyi ve sigara bıraktırmaya karşı tutum ve davranışları ile ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır.Çalışmanın evrenini, Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesinde 01.01.2022-30.06.2022 arasında görev yapmakta olan asistan hekimler oluşturmaktadır. Çalışmaya dahil olma kriterlerini karşılayan asistan hekimlerden 251'i (hedef kitlenin %71'i) çalışmaya dahil edildi.Çalışmada veri toplama aracı olarak online anket formu kullanıldı.Uygulanan anket araştırmacılar tarafından ilgili literatürler taranarak oluşturuldu. Sigara kullanan katılımcıların nikotin bağımlılığı, Fagerström nikotin bağımlılık testi kullanılarak hesaplandı. Çalışma verileri SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 23.0 ve MedCalc 20.110 programları ile analiz edildi. Numerik veriler ortalama±standart sapma, frekans veriler ise yüzde olarak ifade edildi. Frekans veriler için ise Pearson Chi-square ve Fischer's Exact testleri kullanıldı. İstatiksel anlamlılık için p<0,05 değeri kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların %61,8 (n:155) 'si erkek, %38,2 (n:96) 'si kadın asistan hekimdi. %66,1 (n:166)'inin dahili tıp, %25,8 (n:65)'inin cerrahi tıp, %8,1 (n:20)'inin temel tıp bölümünde çalıştığı görüldü. Katılımcıların %17,9 (n:45)'unun düzenli olarak sigara içtiği, %14,3 (n:36)'ünün nadiren içtiği,%4,8 (n:12)'inin bıraktığı, %62,9 (n:158)'unun hiç sigara içmediği saptandı. Erkeklerin ve dahili tıp bölümünde çalışanların sigara içme düzeyi daha yüksek saptandı. Eş, anne, baba, kardeş ve arkadaşların sigara içme durumu ile asistan hekimlerin sigara içme durumu arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptandı. Katılımcılara ne kadar süredir sigara kullandıkları sorulduğunda alınan cevaplar 3,8?4,3 şeklindeydi. Kaç paket yıl içtikleri sorulduğunda ise 2(0,45-6) olarak bulunmuştur. FBNT testine göre bakılan nikotin bağımlılık düzeyi erkeklerde daha yüksek olduğu saptandı.Katılımcıların %58,2'sinin her zaman-sıklıkla hastaların sigara içme durumunu sorguladığı, %40,7'sinin her zaman-sıklıkla sigara bırakma düşüncesini sorguladığı,%68,1'inin her zaman-sıklıkla sigara bırakma tavsiyesinde bulunduğu görüldü. Sonuç: Hekimlerin sigara içme düzeyinin yüksek olması hastalara rol model olmaları açısından düşündürücüdür. Hekimlerin sigara içiyor olması,koruyucu sağlık ve danışmanlık hizmetinde hastalar tarafından olumsuz bir algı oluşmasına ve hastaların güveninin azalmasına neden olabilir. Hekimler sağlıklı hayatın geliştirilmesinde çok önemli bir role sahiptir.Hekimin gelen her hastanın sigara içme durumunu sorgulaması ve eğer içiyorsa bırakmasını önermesi, tütünle mücadelede etkin bir yöntemdir.Sadece bu öneri sayesinde bile sigarayı bırakanların oranı %5-10 arasındadır. Hekimin hastada farkındalık ve davranış değişikliği oluşturabilmesi için öncelikle kendisinin rol model olması gerektiğinin bilincinde olması buna uygun hareket etmesi, hasta hekim ilişkisinde gözden kaçırılmaması gereken bir durumdur.

Introduction and Aim: Tobacco use is among the leading preventable causes of mortality and morbidity today.Physicians intervene before diseases occur with preventive medicine practices and counseling services. Physicians should be aware of the responsibility of both informing patients about the harms of smoking and being a role model in the fight against tobacco. In this study, it was aimed to evaluate the factors related to smoking status, nicotine addiction level, and attitudes and behaviors towards smoking cessation of residents working in the city hospital.Materials and Methods: This study is a descriptive and cross-sectional study. The universe of the study consists of the assistant physicians who work at Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital between October 1, 2022 and June 30,2022. 251 asistant physicians, 71% of whom constitute the population, were included in the study. An online questionnaire was used as a data collection tool in the study. The applied questionnaire was created by the researchers by scanning the relevant literature. The nicotine addiction of smokers was calculated using the Fagerström nicotine addiction test. Study data were analyzed with SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 23.0 and MedCalc 20.110 programs. Numerical data were expressed as mean±standard deviation, and frequency data were expressed as percentages. Pearson Chi-square and Fischer's Exact tests were used for frequency data. A p value of <0.05 was accepted for statistical significance.When the participants were asked how long they had smoked, their answers were 3,8 ? 4,3. Results: %61,8 (n:155) of the participants were male and %38,2 (n:96) were female residents. %66,1 (n:166) were working in internal medicine, %25,8 (n:65) in surgical medicine and) %8,1 (n:20) in basic medicine. 17.9% (n:45) of the participants smoked regularly, 14.3% (n:36) rarely smoked, 4.8% (n:12)quit, 62.9% (n) :158) were found to have never smoked. It was determined that the smoking level of men and those working in the internal medicine department was higher. A statistically significant difference was found between the smoking status of spouse, mother, father, siblings and friends and the smoking status of resident physicians. When asked how many pack years they smoked, it was found as 2 (0.45-6). The level of nicotine dependence, which was measured according to the FBNT test, was found to be higher in males. It was observed that 58.2% of the participants alwayşfrequently questioned the smoking status of the patients, 40.7% always-often questioned the thought of quitting smoking, and 68.1% always-frequently gave advice to quit smoking. Conclusion: The high smoking level of physicians is thought-provoking in terms of being a role model for patients. The fact that physicians smoke may cause a negative perception by patients in preventive health and counseling services and decrease the confidence of patients. Physicians play a very important role in promoting a healthy life. It is an effective method in the fight against tobacco that the physician inquires about the smoking status of each patient and recommends that they quit if they smoke. Even with this recommendation alone, the rate of those who quit smoking is between 5-10%. It is a situation that should not be overlooked in the patient-physician relationship that the physician is aware of the need to be a role model and acts accordingly in order to create awareness and behavioral change in the patient.