Veri zarflama analizi kullanılarak Türkiye'deki bankaların ödeme sistemlerinin etkinliklerinin incelenmesi

Abstract

Çalışmanın amacı Türkiye'de faaliyet gösteren bankaların kartlı ödeme sistemlerindeki pazar payları üzerinden etkinliğinin analiz edilmesidir. Kapsama 2019 yılı boyunca Türkiye'de faaliyet gösteren ve Bankalararası Kart Merkezi (BKM) üyesi olan 18 banka dâhil edilmiştir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde etkinlik kavramı ve etkinlik ölçme yöntemlerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde etkinlik ölçme yöntemlerinden biri olan Veri Zarflama Analizine (VZA) yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Türkiye'deki Ödeme Sistemleri ve Kartlı Ödeme Sistemleri hakkında bilgi verilmiştir. Son bölümde ise Türkiye'deki bankaların kartlı ödeme sistemlerindeki etkinliği VZA yöntemi uygulanarak analiz edilmiştir. Analiz neticesinde etkin olan ve etkin olmayan bankalar belirlenmiştir. Etkin olmayan bankaların etkin hale getirilebilmesi için kullandıkları ödeme sistemi araçlarının pazar payları için hedef değerler sunulmuştur.The aim of this study is to analyze the efficiency of the banks operating in Turkey over market share in card payment systems. 18 banks that are operating in Turkey during 2019 and a member of the Interbank Card Center (BKM) are included in the scope. The study consists of four chapters. In the first part, the concept of efficiency and efficiency measurement methods are mentioned. In the second part, Data Envelopment Analysis (DEA), which is one of the efficiency measurement methods, are included. In the third chapter information about Payment Systems and Card Payment Systems in Turkey are given. In the last section, the efficiency of the banks in Turkey on card payment systems is analyzed by applying DEA method. As a result of the analysis, efficient and inefficient banks were determined. In order to make inefficient banks efficient, target values are presented for the market shares of the payment system tools they use.