İki Kere Farklılık İle İlgili Türkiye'de Yapılan Çalışmaların İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada iki kere farklılık ile ilgili ülkemizde 2003 ile Ocak 2024 yılları arasında yapılan çalışmaları inceleyerek literatürdeki genel eğilimi ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında 38 çalışma incelenmiştir, bu çalışmaların 26’sı makale, 12’si yüksek lisans ve doktora tezlerini kapsamaktadır. Anahtar kelimeler ile ulaşılan makale ve tezlerdeki kaynakçalar incelenmiş çalışmaya dahil edilecek araştırmalar son halini almıştır. Bu araştırma, çalışmaların yayım türü, çalışmaların araştırma yöntemleri ve desenleri, çalışmaların yayımlanma yılları, çalışmaların yayım dili, araştırmaların çalıştığı tanı grupları, çalışmaların konuları analizi ve düzeylerine göre ise amaç, bulgular ve örneklem çerçevesinde incelenmiştir. Bulgular neticesinde iki kere farklı bireylere ilişkin çalışma sayısının az olması sebebiyle daha fazla çalışmaya gereksinim duyulduğu görülmektedir. Yapılan çalışmalar genel olarak betimsel araştırma şeklinde olup ilişkisel ve müdahale çalışmalarına gereksinim olduğu ortaya çıkmıştır. Tanı gruplarından en fazla üstün yeteneğe eşlik eden özel öğrenme güçlüğü çalışıldığı ve disiplinlerden ise eğitim alanının yoğunlukta olduğu dikkat çekmektedir. Ülkemizde iki kere farklılık ile ilgili çalışmaların 2018 yılından itibaren ivme kazanmaya başladığı görülmüştür. Özel yetenekliliğe eşlik eden dil ve konuşma bozukluğu, işitme yetersizliği, ortopedik yetersizlik gibi durumlarla ilgili çalışmaların da yapılması beklenmektedir. Türkiye’de iki kere farklılık ile ilgili yasal düzenlemelerin var olabilmesi için kavramla ilgili çalışmaların nicelik ve nitelik bağlamında artarak devam etmesi gerekmektedir.