Yeni bilginin dolaşım araçları: 17. yüzyılda İngiltere'de yeni bilginin kamusallaşması

Abstract

17. yüzyılda İngiltere'de, doğayı yeni bir yöntemle incelemeye geçiş süreci kendine has özellikler taşır. Devrim olarak nitelendirilen bu dönemin değişen ilmî bakış açısı pek çok kez araştırma konusu olmuştur. Bu çalışmada ise bu dönemin değişimlerini taşıyan ortamlar (medium) incelenecektir. Aklın marifetli ellerle buluşma ortamları ne(re)lerdir? Bu ortamlar yeni bilimin karşılaşma, aktarılma ve kamusallaşma mekânları olarak önemli işlevler görürler. İngiltere ise bu ortamlara halkın da şahitliğini katarak objektif ve bağımsız karakteristikler ekler. Bu çalışmada İngiltere'nin 17. yüzyılda yaşadığı bu farklı tecrübe, yer yer karşılaştırmalarla ele alınacaktır. Bu bağlamda akademiler, müzeler, kahvehaneler, zengin hâmiler, laboratuvarlar, halka açık deneyler, dergiler, bilim adamları arasındaki ilmî mektuplaşmalar yeni bilginin aktarım araçları olarak incelenecektir. 17. yüzyıl İngiltere'sinde yeni bilginin yayılımı ve kamusallaşmasındaki en önemli etkenlerden biri olan özgür ortam, bilimin ekonomik sosyal ve kültürel bağlamı ile birlikte değerlendirilecektir.

In the 17th century England, the transition period of studying nature with a new method holds specific properties. The changing scientific perspective of this period which is described as a revolution has been a subject for many research. However, we are going to look into the media bearing the changes of this period. Where and how the talented hands meet with intelligence? These medias function as places for meeting, transferring and institutionalizing the new science. England, on the other hand, adds objective and independent characteristics by integrating the witnessing of people in these new medias. In this study, the different experiences of England in 17th century will be examined along with some comparisons. In this regard academies, museums, coffee houses, rich patrons, laboratories, public experiments, magazines, exchanging scholarly letters among scientists will be considered as instruments of transferring information. England's free thinking environment in the 17th century which is one of the most important factors of dissemination and institutionalization of the new science will be examined with respect to science's economic, social and cultural context.