ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDE ‘ULUSAL KİMLİĞİN’ OPERA SAHNESİNDE İNŞASI: ÖZSOY

Abstract

1930’ların Türkiye’sinde tarih ve dil tezleri üzerinden yalnızca topluma yeni bir ruh ve dinamizm verecek bir ideoloji üretmek için yararlanılmaz. Uluslararası ilişkilere ve gündeme uygun düşecek ve gösteri sanatları araç olarak kullanılarak propaganda türü faaliyetler için tarih ve dil kullanılır. Türk ve İran efsaneleri manipüle edilerek Batı kaynaklı bir sanat ile sunulması girişimi olan Özsoy bu açıdan önemli bir yere sahiptir. Rıza Şah’ın 1934’teki Türkiye ziyareti için hazırlanan ve temsil edilen bu eser Türk ve İran halkkları arasında bir mitoloji birliği iddiasına dayanır. Özsoy, görünürde Firdevsi’nin Şahname’sinden yola çıkarak Türk ve İran halklarının karşılıklı ilişkilerine tarihsel ve lirik bir göndermedir. Bu makalede Erken Cumhuriyet’in tarih kurgusunun oluşumunda ve imaj tasarımında sanatın manipülasyon aracı olarak kullanımı tartışılmaktadır.