SİNOP BALATLAR KİLİSESİ YAPI TOPLULUĞU KAZISI: ORTODOKS-HIRİSTİYAN MEZARLARINDAN ÇIKARILAN GEÇ OSMANLI DÖNEMİNE AİT TAKILARIN TEKNİK VE DESEN ÖZELLİKLERİNİN GENEL DEĞERLENDİRMESİ

Abstract

Kendisini güzel hissetmek ve etrafına güzel görünmek isteyen insan tarafından, bu ihtiyacın giderilmesine yönelik üretilen takıların tarihsel süreç içerisinde insan hayatında hep var olduğu görülmüştür. Öyle ki gücün, asaletin, estetik zevkin ve inancın sembolü olarak görülen takıların zaman içerisinde kullanımlarında meydana gelen değişimleri, bu alanda başlı başına bir yaratım gerçekleştirilmesini ve bu durumla ilişkili olarak bir sanat kolu meydana getirilmesini sağlamıştır. Bu sanat sahası içerisinde her bir eserin; malzeme, form özellikleri, yapım teknikleri özellikle süslemede kullanılan değerli, yarı değerli taşların, organik, inorganik malzemeler üzerinden tetkikinin yapılması, eserlerin dönemsel değişim ve gelişim süreçlerindeki evriminin belirlenmesini olanaklı hale getirmiştir. Sınır ve kapsamı belli olan her bir detaylı çalışmayla eserin ait olduğu kültürün izleri en net şekliyle tartışılabilmiştir. Bu araştırmada, Prof. Dr. Gülgün Köroğlu’nun başkanlığında 2010 yılından beri sürdü-rülen Sinop Balatlar Kilisesi Yapı Topluluğu Kazısında mezarlık alanında, mezar buluntusu olarak ele geçen takıların ve bu grupta kullanılan diğer aksesuarların genel bir değerlendirmeyle tanıtılması amaçlanmıştır. Dönemin dinsel, kültürel ve sanatsal zevkini yansıtan malzeme gruplarının teknik ve desen özelliklerinden hareket edile-rek yapılan inceleme ve değerlendirmeyle geç XVII-XX. yüzyıl tarihleri arasında, Geç Osmanlı Dönemi’nde yaşayan Ortodoks-Hıristiyan halkın yaşam biçimlerinin takı zevki, takılara yüklenen anlam ve ölümün algılanışı hususunda belli çözümle-meler yapılması ve konuyla ilgili genel bir perspektif yaratılması hedeflenmiştir.