FEMİNİZMLERİN ÖZGÜRLÜKLE KEKREMSİ İLİŞKİSİ

Abstract

Endilerine ait bir akla, duyuşa ve eyleyiciliğe sahip olmayı, varoluşsal imkânlarıyla kaynaklarının farklı köklerine gitmeyi ve onlarla yeniden yapıcı, iyileştirici ve yaratıcı ilişkilenen oyunbozan öznelerin özgürlük deneyimleri çağdaş feminist teorilerin de çerçevesini oluşturmaktadır. Çalışmamızda bu süreçleri ve feminist teorilerin özgürlük anlayışlarını, eleştirilerini ve mücadelelerini Nancy Hirschmann’ın Ishiac Berlin’in Two Concepts of Liberty makalesinde pozitif ve negatif özgürlük tanımından hareketle feminizme uyarladığı özgürlük kavramı yorumunu farklı deneyimlerle yapısöküme uğratarak analiz edeceğiz. Eleştirel feminizmlerin özne oluşa dair temel önermeleri ve teklif ettikleri modelleri genel hatlarıyla ele aldıktan sonra feminizmlerin özgürlükle kekremsi ilişkisini Sara Ahmed'in “oyunbozan özne” adlandırması çerçevesinde eyleminin aktörü olmak, “aklını otoriteye teslim etmemek” ve “kadın oluş” bağlamında tartışmaya açacağız. Bu süreçte şu üç yargı çalışmanın ana eksenini oluşturacaktır: 1) Feminizm modern seküler dilin ürettiği yekpare bir model değildir. 2) Feminist teorilerde tek bir özgürlük tanımı ve modeli yerine tanınma ve hak ilişkisinden hareketle merkez olmayan farklı kültürel ve tarihsel pratikleri içeren modeller oluşturulmuştur. 3) Bu yeni modelleri anlatacak ve açıklayacak yeni kavramlar, mevcut normatif söylemden hareketle oluşturulamaz, kavramlar oluşturacak dişil yönteme ihtiyaç vardır. Bu üç yargıdan hareketle cinsiyetleştirilmiş özgürlük deneyimini eleştirel bir bakışla analiz ederek ortaya çıkardığı sorunları ve alternatif cevapları ele alacağız.