FERİDUN AHMED BEY’İN NÜSHET-İ ESRÂR’INDA BUDİN BEYLERBEYİ SOKOLLU MUSTAFA PAŞA

Abstract

Budin’de Osmanlı idaresi 1541’de başlamış ve1686 yılına kadar devam etmişti. Budin’in ilkbeylerbeyi aslen Macar olan Uzun Süleyman Paşa’dır. Son Budin beylerbeyi ise AbdurrahmanAbdi Paşa (ö. 1686)’dır. Süleyman Paşa ile AbdiPaşa arasında yetmiş üç kişi daha Budin beylerbeyliği yaptı. Bunlar arasında, hem en uzun süregörev yapması açısından ve hem de muazzaminşâ faaliyeti açısından Sokollu Mustafa Paşa (ö.1578) önemli bir yer tutmaktadır. Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa (1564-1579)’nın amcasınınoğlu olan Mustafa Paşa, 1566 ile 1578 yılları arasında Budin beylerbeyliği görevinde bulundu.Sadrazam’ın himayesinde olan diğer bir kişi iseSigetvar Seferi (1566) sırasında Sokollu Mehmed Paşa’nın sır kâtipliğini yapan Feridun Ahmed Bey (ö. 1583)’dir. Feridun Bey’in Nüzhet-iEsrârü’l-Ahyâr der-Ahbâr-ı Sefer-i Sigetvar adlıeseri, Muhteşem Süleyman (hük. 1520-1566)’ınson seferini anlatan bir tarih eseridir. Bununlabirlikte, bu eser II. Selim (hük. 1566-1574)’in saltanatının ilk iki yılındaki olaylar hakkında önemli bilgiler içermektedir. Feridun Bey, asıl gâyesiSokollu Mehmed Paşa’nın ismini yüceltmekolan Nüzhet-i Esrâr’ı 1 Ocak 1569 tarihindetamamlamıştı. Nüzhet’te yer alan bölümlerdenbirisi de, Budin beylerbeyi olarak Sokollu Mustafa Paşa’nın Habsburg İmparatoru II. Maximilian (hük. 1564-1576) ile yazışmalarını içermektedir. Feridun Bey’e göre, Mustafa Paşa bundanönceki ve sonraki Budin beylerbeyleri içinde eniyi olanıdır. Nüzhet’te Sokollu Mustafa Paşa’nınismi de esrarengiz bir şekilde yüceltilmektedir.