EKOELEŞTİRİ KURAMI BAĞLAMINDA MİYAZAKİ’NİN RÜZGÂRLI VADİ ANİMASYON FİLMİ

Abstract

Ekoloji çalışmaları 19. yüzyılda sanayileşmenin yarattığı çevre kirliliğine karşı ortaya çıkar ve 20. yüzyılda yaygınlık kazanır. “Ekoloji” kelimesini, köken olarak oikos ve logos sözcüklerinden türeten Alman zoolog Ernst Haeckel, terimi ilk defa 1866 yılında kullanır. Rachel Carson’un 1962 yılında yayınladığı, pestisitlerin doğaya ve canlı yaşamına zarar verdiğini vurguladığı eseri Sessiz Bahar ile modern çevreciliğin başladığı kabul edilir. Ekoeleştiri; çevre, insan, doğa, hayvan arasındaki ilişkileri inceler. Bozulan ekolojik dengeleri ve bu durumun sebeplerini, sonuçlarını tartışır. Hayao Miyazaki’nin Rüzgârlı Vadi (1984) animasyon filmi de, insan ve doğa arasındaki ilişkiyi sorgular. İnsanın doğaya hükmetme arzusunu ve bu arzuyla doğaya verdiği zararı perdeye aktarır. Miyazaki, Rüzgârlı Vadi filmi ile insanoğlunun zehirli bir ormana çevirdiği dünyaya sorular sorar. Doğa ile insan arasındaki uyum ve dengenin nasıl kurulacağına işaret eder. Makalede öncelikle, ekoeleştiri kuramı üzerinde durulacaktır. Daha sonra ise, film ile ekoeleştiri kuramı arasındaki ilişki; ekolojik yıkım, denge ve uyum, yitik cennet alt başlıkları altında ele alınacaktır.