Yükseköğretimde Sosyoloji Öğretim Çalışmaları: Amerikan, Avrupa ve Türk Sosyolojisinde Karşılaştırmalı Bir Alanyazın İncelemesi

Abstract

Bu makale üniversitelerde sosyoloji öğretimi hakkında yapılan araştırma ve yayınları karşılaştırmalı olarak inceleyen bir alanyazın çalışmasıdır. İngilizce, Türkçe ve bazı Fransızca akademik dergi ve kaynaklar taranarak farklı ülkelerde sosyoloji eğitim ve öğretimi hakkında gerçekleştirilen yayınlar derlenip yükseköğretimde “sosyoloji öğretim çalışmaları” şeklinde bir alandan bahsetmenin imkânları ve özellikleri Amerikan, Avrupa ve Türk sosyolojisi bağlamında ele alınıp tartışılmıştır. Sosyoloji eğitimi ve öğretiminin hangi açılardan ve nasıl incelendiğinin bir derlemesi ile yükseköğretimde disiplinlerin öğretimi sorunsalına ve bu alanda ne tür araştırmalar yapılabileceğine dikkat çekmek amaçlanmıştır. Sosyoloji öğretimine odaklanan, en uzun soluklu akademik dergi olan Teaching Sociology tanıtılıp Amerikan yükseköğretim yayıncılığı bağlamında değerlendirilmiştir. İngiltere, Fransa ve Almanya gibi Avrupa ülkeleri ve Türkiye’de son yirmi yılda sosyoloji öğretimi hakkında gerçekleştirilen araştırmalar yükseköğretimdeki hacimsel artış, uluslararası standardizasyon, araştırma ve öğretim iş yükü gerilimi, öğrenci odaklı çalışmalar gibi son yirmi yıldaki değişimler kapsamında ele alınmıştır. Yapılan inceleme neticesinde; sosyoloji öğretim çalışmalarında Amerikan sosyolojisi başta olmak üzere Avrupa ve Türkiye’de belirli bir birikim ve akademik ilginin elde edildiği ancak önemli eksiklik ve yetersizliklerin devam ettiği belirtilebilir.