NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER

Abstract

Miraciye hem Klasik Türk edebiyatında bir nazım türü hem de Türk musikisinin önemli formlarından biridir. Süleyman Çelebi’nin Mevlid’inin bir bölümü de miracı anlatmaktadır. Dolayısıyla konu bakımından mevlit ile miraciyeler arasında kısmen benzerlik bulunmaktadır. 18. Yüzyılın başlarında yaşayan devrinin önemli şahsiyetlerinden olan Nâyî Osman Dede, Doğancılar’daki Halvetiyye Tekkesi şeyhi Nasuhî Efendi’nin istirhamıyla Miraç Kandillerinde okunmak üzere bir miraciye yazmasını ve bestelemesini ister. Eserini yazarken de Süleyman Çelebi’nin Mevlid’ini örnek olarak gösterir. Bu istirhamı emir telakki eden Nâyî Osman Dede birkaç gün veya hafta içinde eserini kaleme alır. Bu çalışmada Nâyî Osman Dede’nin Mevlid’i ne kadar örnek aldığı öğrenilmeye çalışılacaktır. Miraciye hakkında bilgi verildikten ve konusu özetlendikten sonra bahirler hakkında bilgi verilecek ve yazılmasına dair anlatılan rivayetlerin değerlendirilmesinin ardından mukayese edilecektir. Her iki metin farklı yönleriyle karşılaştırılarak aralarındaki benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmeye çalışılacaktır. Aynı gelenek içinde ve aynı konuda yazılmış olmasından kaynaklanan benzerliklerin yanı sıra Osman Dede, eserinin Süleyman Çelebi’nin eserinin kuru bir taklidi olmadığı anlaşılmaktadır.