Motivasyonel Görüşme ve Sosyal Medya Temelli Hasta İzleminin Tip 1 Diyabetli Adölesanların Metabolik Kontrolü ve Özyeterliği Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma

Abstract

Bu çalışma, tip 1 diyabetli adölesanlarda motivasyonel görüşme ve sosyal medya temelli hasta izleminin metabolik kontrol ve özyeterlik üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Çalışma, İstanbul’da bir devlet hastanesinde 10 Temmuz 2024 ile 28 Şubat 2025 tarihleri arasında randomize kontrollü deneysel tasarımda gerçekleştirildi. Örneklemi çalışmanın yapıldığı tarihlerde hastanenin çocuk endokrinoloji bölümünde takip edilen ve araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 56 adölesan oluşturdu. Kontrol grubu (n=28) rutin uygulamaya göre takip edildi. Girişim grubu (n=28) motivasyonel görüşme ve sosyal medya temelli hasta izlem programı (8 motivasyonel görüşme ve 10 sosyal medya temelli izlem) aldı. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Çocuğun Kendi Hastalığına Yönelik Tutumu Ölçeği (ÇKHYTÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), Diyabetik Çocuklarda Yaşam Kalitesi Ölçeği (DÇYKÖ), Tip 1 Diyabetli Adölesanlarda Diyabet Yönetimi Öz Yeterlilik Ölçeği (ADYÖÖ) ve İzlem Formu ile toplandı. Veriler, SPSS 25.0 paket programında uygun istatistiksel testler ile analiz edildi. Araştırmanın yapılabilmesi için etik onay alındı, protokol kaydı (Clinical Trial No: NCT06635460) yapıldı ve ebeveynlerden aydınlatılmış onam alındı. Son testte girişim grubunun ÇKHYTÖ, ÇBASDÖ, DÇYKÖ puan ortalamaları kontrol grubundan daha yüksekti ve ADYÖÖ puan ortalamaları ise daha düşüktü (p<0.05). Son testte grupların HbA1c değerleri arasında fark yoktu (p>0.05); girişim grubunun HbA1c değerleri ön teste göre daha düşüktü (p<0.05). Motivasyonel görüşme ve sosyal medya hasta izlem programının girişim grubunun hastalığa yönelik tutumlarını, sosyal destek algılarını, yaşam kalitelerini, diyabet özyeterliklerini ve metabolik kontrolünü olumlu yönde etkilediği bulundu. Tip 1 diyabetli adölesanlarda metabolik kontrolü ve diyabet özyeterliğini desteklemek amacıyla hemşirelik girişimlerine motivasyonel görüşme ve sosyal medya temelli hasta izleminin entegre edilmesi önerilir.This study was conducted to determine the effect of motivational interviewing and social media-based patient monitoring on metabolic control and self-efficacy in adolescents with type 1 diabetes. The research employed a randomized controlled experimental design at a state hospital in Istanbul between July 10, 2024 and February 28, 2025. The sample comprised 56 adolescents who were observed in the paediatric endocrinology department of the hospital during the study period and met the inclusion criteria. The control group (n=28) received routine practice. The intervention group (n=28) received a programme of motivational interviewing and social media patient monitoring. Data were collected using the Descriptive Information Form, Child Attitude Illness Scale(CATIS), Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), the Quality of Life Scale in Diabetic Children (PedsQL-DC), Diabetes Management Self-Efficacy Scale for Adolescents with Type 1 Diabetes (DMSSA), and Follow-up Form. The data were analysed with appropriate statistical tests in SPSS 25.0. Ethical approval was obtained, the study was registered(Clinical Trial No: NCT06635460), and informed consent was obtained from parents. In the post-test, the mean scores of the intervention group were higher than the control group in terms of the CATIS, MSPSS, and PedsQL-DC; however, the mean scores of the intervention group were lower than the control group in terms of the DMSSA (p<0.05). There was no difference between the HbA1c values of the groups in the posttest (p>0.05); HbA1c values of the intervention group were lower than the pretest (p<0.05). Motivational interviewing and social media-based patient follow-up programme had a positive impact on the intervention group's attitudes towards the disease, perception of social support, quality of life, diabetes self-efficacy and metabolic control. It is recommended that care for adolescents with type 1 diabetes should include motivational interviewing and social media-based patient monitoring.