TÜKETİCİ ÖZGÜVENİ VE HARCAMA ÖZDENETİMİ İLİŞKİSİNDE HİPEROPİNİN ROLÜ

Abstract

Çalışmanın amacı tüketici özgüven boyutları ile tüketicilerin harcama özdenetimleriarasındaki ilişkiyi ve hiperopi kavramının bu ilişki içerisindeki rolünü belirlemektir. Tüketiciözgüveni, bir bireyin pazarla ilgili kararları ve davranışları konusunda kendini yetenekli vegüvende hissetme seviyesidir. Harcama özdenetimi, kişilerin harcamaya ilişkindüşüncelerini ve kararlarını kendi kendine uygulayacakları standartlara göre izleme vedüzenleme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Hiperopi kavramı ters öz denetim olaraktanımlanmaktadır. Yüksek özdenetime sahip insanların stresli durumlara karşısındadavranışsal tepkilerini daha iyi yönetebilecekleri düşünülmektedir. Özgüven ve özdenetimkavramları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır. Hiperopi ve yüksek özdenetimkavramları uzun vadeli hedeflere odaklanmaktadır. Tüketici özgüveni ve hiperopi kavramlarıarasındaki ilişkiye literatürde yeterince yer verilmemiştir. Ancak kavramlara dair tanımlarincelendiğinde özgüven ve hiperopi kavramları arasında negatif bir ilişki bulunduğusöylenebilir. Araştırmanın örnek kütlesini 698 kişi oluşturmaktadır. Verilerintoplanmasında kolayda örnekleme yöntemi kullanılmış ve yüz yüze anket uygulanmıştır.Verilerin toplanması 2019 Eylül-Kasım ayları arasında gerçekleştirilmiştir. Örnek kütleiçinde yer alan katılımcılar Türkiye genelinde toplam 95 farklı üniversitede öğrencidir.Tüketici özgüveni, tüketici özdenetimi ve hiperopi değişkenleri arasındaki ilişkilerbelirlenirken korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Özgüven ve özdenetimkavramları arasındaki ilişki çalışmalara konu olmuş olsa da her iki kavram üzerindehiperopinin rolü yeterince incelenmemiştir. Araştırma sonucunda hiperopinin tüketiciözgüveni ve özdenetimi ile pozitif yönde bir ilişkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Ancaközdenetim üzerindeki etkisi özgüvene kıyasla daha yüksek olduğu gerçekleştirilenanalizlerden elde edilen bulgular arasındadır.