Ekstradural anterior klinoidektominin optik sinir fonksiyonuna etkilerinin değerlendirilmesi

Abstract

Ekstradural anterior klinoidektomi (EAK), oftalmik arter anevrizmaları ve seçilmiş posterior kommünikan arter anevrizmaları gibi vasküler lezyonlara cerrahi erişimi kolaylaştırmak, ayrıca anterior klinoid çevresindeki meningiomların erken devaskülarizasyonunu sağlamak amacıyla uygulanmaktadır. Klinoidektomi işlemi doğası gereği optik kanalın üst kısmının çıkarılmasını (unroofing) ve optik strut gibi ona yakın yapıların eksizyonunu içermektedir. Literatürdeki çalışmalar çoğunlukla optik kanal tutulumu ile optik sinir basısı bulunan vakalarda anterior klinoidektominin optik sinir fonksiyonuna etkisini araştırmış olsa da, optik sinir basısı olmayan hastalarda etkinin ne yönde olduğu ile ilgili bir çalışma bulunmamaktadır. Bu retrospektif tek merkezli çalışmada, Ocak 2023–Ocak 2025 tarihleri arasında yalnızca cerrahi erişim kolaylığı sağlamak amacıyla EAK uygulanan 16 hasta multimodal yöntemlerle optik sinir fonksiyonu değerlendirildi. Postoperatif incelemeler görme keskinliği, otomatik perimetri, optik koherens tomografi (OKT) ile retina sinir lifi tabakası (RNFL) kalınlığı ve desen görsel uyarılmış potansiyelleri (VEP) testlerini içermekteydi. Cerrahi taraftaki göz, internal kontrol olarak kontralateral göz ile karşılaştırıldı. Tüm hastalarda görme keskinliği korundu. Global RNFL kalınlığı (ipsilateral: 95,81 ± 12,73 µm; kontralateral: 99,19 ± 18,57 µm; p = 0,23), kadran bazında RNFL kalınlık farkları (?RNFL, tümü için p > 0,05), Görme Alanı İndeksi (ipsilateral: 97 [IQR 7]; kontralateral: 97 [IQR 6]; p = 0,7) ve P100 latansı (ipsilateral: 115,8 ms; kontralateral: 114,0 ms; p = 0,205) açısından anlamlı fark saptanmadı. Tekrarlayan ölçümlerde ANOVA kadranlar arasında ?RNFL değişkenlik gösterse de (p = 0,01), ikili karşılaştırmalarda anlamlı farklılık bulunmadı. Bu seride okülomotor sinir hasarı izlenmedi. Bulgular, optik kanal tutulumu, veya optik sinir basısı olmayan hastalarda uygulanan EAK'nin optik sinirin yapısal, fonksiyonel veya elektrofizyolojik bütünlüğünü bozmadığını ve yalnızca cerrahi erişim kolaylığı sağlamak amacıyla uygulandığında güvenli olduğunu desteklemektedir.Extradural anterior clinoidectomy is performed to enhance surgical access and visualization for vascular lesions such as ophthalmic artery aneurysms and selected posterior communicating artery aneurysms, as well as to achieve early devascularization of meningiomas located around the anterior clinoid. By its nature, the procedure involves unroofing of the superior portion of the optic canal and excision of adjacent structures such as the optic strut. While studies in the literature have mostly investigated the impact of extradural anterior clinoidectomy on optic nerve function in cases with optic canal involvement and optic nerve compression, its effect in patients without nerve compression remains unclear. In this single-center retrospective study, Visual functions of 16 patients who underwent EAC solely to facilitate surgical exposure between January 2023 and January 2025 were evaluated postoperatively with multimodal methods. Postoperative assessments included visual acuity, automated perimetry, retinal nerve fiber layer (RNFL) thickness by optical coherence tomography, and electrophysiological assesment using pattern-reversal visual evoked potentials (VEP). The eye ipsilateral to the surgical side was compared with the contralateral eye, serving as an internal control. Visual acuity was preserved in all patients. No significant differences were found in global RNFL thickness (ipsilateral: 95.81 ± 12.73 µm; contralateral: 99.19 ± 18.57 µm; p = 0.23), quadrant-based RNFL thickness differences (?RNFL, all p > 0.05), Visual Field Index (ipsilateral: 97 [IQR 7]; contralateral: 97 [IQR 6]; p = 0.7), or P100 latency (ipsilateral: 115.8 ms; contralateral: 114.0 ms; p = 0.205). Although repeated-measures ANOVA showed variability in ?RNFL across quadrants (p = 0.01), pairwise comparisons revealed no significant differences. No oculomotor nerve injury was observed in this series. These findings support that extradural anterior clinoidectomy performed in patients without optic canal involvement or optic nerve compression does not cause any permanent structural, functional, or electrophysiological impairment on the optic nerve, and when performed solely to facilitate surgical exposure, it appears to be a safe procedure.