KÜLTÜR, GÜNDELİK HAYAT VE TEATRALLİK İLİŞKİSİ AÇISINDAN PERFORMANS ANTROPOLOJİSİ

Abstract

Sosyal antropolojinin sembolik ve yorumsamacı yaklaşımından hareket edip,sosyolojinin sembolik etkileşimci ve dramaturjik yaklaşımından beslenenperformans antropolojisi, gündelik hayatta farklı kültür temsilleriniyorumlayabilmek için, güncel, yenilikçi ve özgün bir kuramsal çerçeve sunmaktadır.Buradan hareketle bu çalışma, performans antropolojisi alanının teorik arkaplanını, temel konularını, sorunlarını, metodolojisini ve sınırlarını ortaya koymayıhedeflemektedir. Esasen sahne ve gösteri sanatları alanı ile ilgili olan performansteriminin, neden ve hangi açılardan antropolojik yaklaşım çerçevesine girip kültürtemsillerinin değerlendirilmesinde anlamlı bir kavram haline geldiğininsorgulanması makalenin ana amacıdır. Bu doğrultuda literatür taraması yöntemikullanılan bu makalenin ilk aşamasında, sırasıyla Victor Turner’ın performansantropolojisi alanının belkemiğini oluşturan kavramları, Richard Schechner’ıngünümüz dünyasında teatralliğin gündelik hayata nüfuzu üzerinden geliştirdiğiperformans teorisi ile Erving Goffman’ın dramaturjik yaklaşımı ayrıntılı olarakincelenmiştir. Ardından, toplumsal gerçekliğin inşasında performativite kavramıirdelenmiştir. Son olarak, bu alanın hangi açılardan performans sosyolojisiyleörtüştüğü değerlendirilmiştir. İncelemeler sonucu, performans terimi, küreselleşendünyanın yeni iletişim teknolojileriyle birbiri içine geçmiş bulunan yapısı içinde,gündelik hayatta farklı toplumsal alanlarda, eskisinden daha kırılgan ve muğlak birkarakter kazanmış olan kimlik ve kültür örüntülerinin, temsil edilen, sergilenen,etkileşimli ve edimsel yapısını açıklamak için etkin ve anlamlı bir kavram olarakaçığa çıkmıştır.