Yeni Belgeler Işığında Mehmed Şâkir Efendi

Abstract

Bazı çalışmalarda, Mehmed Şâkir Efendi (1764-1836) hakkında yeterince bilgi sahibi olunamadığından, kimliği konusunda birtakım tereddütlerin bulunduğundan ve farklı Şâkir efendilerin aynı kimse olma ihtimalinden söz edilmektedir. Bu çalışmada, öncelikle son dönem Osmanlı sahasına ait klasik biyografik eserlerden hareketle Mehmed Şâkir Efendi’nin hayatına dair ana hatlarıyla bilgiler verilmiş; arşiv taramaları neticesinde ulaşılabilen belgelerle bu bilgiler desteklenmiştir. Mehmed Şâkir Efendi’nin eserlerini incelemek suretiyle hayatına dair ulaşılan yeni bilgilere de yer verilmiştir. Bu bağlamda Mehmed Şâkir Efendi’nin kimliği ve eserlerinin, hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak kadar kesin olmakla birlikte, isim/künye bilgilerinin farklı şekillerde yazıldığı gösterilmiştir. Mehmed Şâkir Efendi’nin Enderun Mektebi’nde yetiştiği, Osmanlı Sarayı’nda çeşitli görev ve hizmetlerde bulunduğu; kaynaklarda seyyid, hoca, dülbend ağası, rikâbdâr, sancak-ı şerif şeyhi, şair, mütercim ve şârih olarak kaydedildiği ifade edilmiştir. Ardından ise Abdurrahmân Molla Câmî’nin Bahâristân’ını şerh eden; Mevlânâ Celâleddîn Rûmî’nin Mesnevi’sini manzum olarak tercüme eden; mürettep bir Divan sahibi olan ve edebi otoriteler tarafından başarılı bulunan Mehmed Şâkir Efendi’nin, eserleri ile ilgili bilgi verilmiştir.