Adil Han Ziyadhan’ın Avrupa Seyahatnâmesinde Şehir/Ülke Tasvirlerine Yansıyan Medeniyet Hasbıhali

Abstract

Bu makalenin konusunu XX. yüzyılın başlarında Azerbaycan’daki düşünce hayatının önemli temsilcilerinden olan Adil Han Ziyadhan’ın Avrupa seyahatnâmesi oluşturmaktadır. Avrupa’da Üç Aylık Bir Seyahatim adlı bu eser yazarın 1907 yılında Gence’den başladığı Avrupa gezisi sırasında tuttuğu notlardan ibarettir. Yazarın İstanbul, Budapeşte, Viyana, Münih, Cenevre, Paris, Londra, Brüksel ve Berlin gibi şehirlerde edindiği intibaları yansıtan bu notlar aynı zamanda bir medeniyet hasbıhali olarak değerlendirilebilir. Makalede öncelikli olarak A. Ziyadhan’ın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilecek, ardından ise Avrupa şehirlerinde edindiği izlenimlerle somutlaştırdığı sosyal, siyasî ve kültürel görüşleri irdelenecektir.

The subject of this article is the European travelogue of Adil Khan Ziyadkhan, one of the important representatives of the intellectual life in Azerbaijan in the early 20th century. The work, titled Avrupa’da Üç Aylık Bir Seyahatim (My Three-Month Travel in Europe), consists of the notes the author kept during his European trip, which started in Ganja in 1907. These notes, which reflect the impressions the author gained in cities such as Istanbul, Budapest, Vienna, Munich, Geneva, Paris, London, Brussels and Berlin, can also be considered as a civilisation talk. In the article, firstly, information about A. Ziyadkhan’s life and works will be given, and then his social, political and cultural views, which he embodied with his impressions in European cities, will be examined.