GELENEKSEL İLE MODERN SANAT ANLAYIŞLARINDA SANATIN KÖTÜLÜKLE İLİŞKİSİ

Abstract

Gelenekten moderne ve dahi çağdaşa sanatın kötü(lük)yle ilişkisi ya da kötünün sanattaki yeri değişime uğramıştır. Tarihsel süreçte kötü ve çirkin, sanatın içinde hep varolmuştur. Edebiyattan müziğe, resimden heykele sanatın birçok dalında kötü-çirkin hem içeriği hem formu belirlemiştir. Fakat modern döneme gelindiğinde özellikle 20. yüzyıl ve 21. yüzyılda kötü, sanatın temalarından biri olmanın ötesinde sanatın kurucu öğesi olmuştur. Bu yazıda, gelenekten moderne ve çağdaşa geçerken sanatın iyi ve güzel olandan kötü ve çirkin olanın estetize edilmesine doğru yaşadığı değişimle birlikte modern ve çağdaş sanatın kurucu aktörünün kötü olarak biçimlendirildiğini iddia ediyoruz. Modern sanattaki değişimin temelinde yer alan bu iddianın hem sanat kuramında hem de sanat yapıtının niteliğine ilişkin yargı ve üretimlerde açığa çıktığını söyleyebiliriz. Bu iddiamızı sanat nedir sorusundan başlayarak iki dönüşüm noktasından hareketle açıklayacağız. İlki gelenekten moderne ve çağdaşa geçerken yaşanan değişimleri merkeze alan tarihsel dönüşümdür. İkincisi özellikle özdeşlik anlayışı, yücelik kavramı ve sanat yapıtının niteliğine ilişkin değişimleri merkeze alan kavramsal dönüşümdür. Bu iki dönüşüm noktasından hareketle ve örnekler üzerinden \"kötülük modern sanatın kurucu aktörüdür\" iddiamızı temellendireceğiz.