İslam ekonomisi ve finansı çalışmalarının dönüşümünü ICIEF konferans serisi üzerinden anlamak: Nitel bir analiz

Abstract

Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Konferansı (ICIEF) serisi, İslam ekonomisinin modern anlamda doğuşunu başlatan ve onu akademik bir disiplin olarak ele alan ilk konferans olması bakımından, günümüzde de çalışmalara yön vermesiyle İslam ekonomisi alanındaki önemini sürdürmektedir. Bu çalışma, İslam iktisadı düşüncesinin zamansal dönüşümünü anlamak amacıyla 1976 yılında başlayarak günümüzde hala devam eden Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Konferansı (ICIEF) serilerini nitel bir analiz yöntemiyle incelemektedir. İslam ekonomisinin teorik çerçevesi, uygulama alanları ve kurumsal yapılarının zaman içerisindeki evrimini ortaya koymak üzere, konferanslarda sunulan bildirilerin özet metinleri, anahtar kelimeleri, konferans konuları, ana temaları ve konferans kitaplarını inceleyerek tematik kodlama yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu bağlamda, dönemsel olarak öne çıkan temalar, kullanılan kavramsal çerçeveler ve yöntemsel yaklaşımlar belirlenmiş; bu unsurların küresel ve bölgesel sosyo-ekonomik gelişmelerle nasıl ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Çalışmada, İslam iktisadının ilk dönemlerinde öne çıkan ahlaki ve normatif vurguların, zamanla daha teknik, finansal ve düzenleyici tartışmalara evrildiği gözlemlenmiştir. Ayrıca, küresel ekonomik krizler, dijitalleşme, sürdürülebilir kalkınma ve finansal kapsayıcılık gibi dışsal gelişmelerin, konferans temalarına ve bildirilerin odak noktalarına yansıdığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, İslam ekonomisi literatürünün hem söylem hem de uygulama düzeyinde önemli bir dönüşüm geçirdiğini ve bu dönüşümün tarihsel bağlamda okunmasının mümkün olduğunu göstermektedir. Çalışma, İslam ekonomisi çalışmalarının gelişimini ve seyrini ortaya koyarak hem kavramsal hem de metodolojik bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Konferansı, ICIEF, İslam Ekonomisi, İslami Finans, Finansal DönüşümThe International Conference on Islamic Economics and Finance (ICIEF) series, which marked the modern emergence of Islamic economics and established it as an academic discipline, continues to play a guiding role in current studies and maintains its significance in the field of Islamic economics. This study examines the ICIEF conference series, which began in 1976 and continues to the present day, through a qualitative analysis in order to understand the temporal transformation of Islamic economic thought. To reveal the evolution of the theoretical framework, practical applications, and institutional structures of Islamic economics over time, the abstracts, keywords, conference topics, main themes, and conference proceedings were analyzed using thematic coding. Within this framework, the study identifies the dominant themes of different periods, the conceptual frameworks employed, and the methodological approaches adopted, and investigates how these elements are related to global and regional socio-economic developments. The findings indicate that the early stages of Islamic economics were marked by strong moral and normative emphases, which have gradually shifted toward more technical, financial, and regulatory discussions. Additionally, external developments such as global economic crises, digitalization, sustainable development, and financial inclusion have been reflected in the conference themes and the focus of presented papers. The results demonstrate that the literature on Islamic economics has undergone a significant transformation both in terms of discourse and practice, and that this transformation can be interpreted within a historical context. The study aims to make a conceptual and methodological contribution by revealing the development and trajectory of studies in Islamic economics. Keywords: International Conference on Islamic Economics and Finance, ICIEF, Islamic Economics, Islamic Finance, Financial Transformation