Hükümet Sistemleri ve Özgürlük: Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Abstract

Bu makalenin amacı bir takım ortak değerlerin oluşturduğu benzer hükümet sistemlerine sahip dünya üzerindeki ülkeleri belirli kategoriler altında toplayarak kısmen objektif bir ölçüt niteliği taşıyan Freedom House’un 2016 verilerine göre hükümet sistemlerinin ‘özgürlük’ boyutuna değerlendirmelerde bulunmaktır. Bu çalışmada coğrafi, tarihi ve kültürel gibi bir takım ortak paydaya sahip ülkeler hükümet sistemleri baz alınıp kategorize edilerek karşılaştırmalı olarak incelenecektir. Oluşturulan bu kategorilerin Freedom House’un belirlemiş olduğu puanlar üzerinden ortalaması alınarak hükümet sistemlerin özgürlüğü ne ölçüde etkilediği ortaya konmaya çalışılacaktır. Bu çalışma ile Türkiye ve Türkiye gibi yeni hükümet sistemi tartışmaları ve yeni bir hükümet sistemi arayışı olan ülkelere ‘Daha fazla özgürlük için hangi hükümet sistemi?’ sorusuna yanıt aranacaktır. Oluşturulan kategorilerin kapsamını bir hükümet sistemine sahip tüm dünya ülkeleri oluşturacaktır. Oluşturulan ve yorumlanan bu kategoriler üzerinden Türkiye’de akademik literatürde pek yer bulamamış olan hükümet sistemi tartışmalarının özgürlük boyutu değerlendirilmiş olacaktır.

The main purpose of this article is to assess the 'freedom' dimension of government systems according to Freedom House's 2016 data, which collects some of the world's countries with similar government systems, which are formed by a number of common values, into certain categories, with an objective criterion. In this study, countries with common geographical, historical and cultural characteristics will be categorized and examined comparatively based on government systems. These categories will be averaged over the points that Freedom House has determined, and it will be tried to show how much government systems affect freedom. This study will also shed light into the debate in such countries as Turkey, which seek a more appropriate government system, through finding an evidence based response to the question of "What kind of government is needed for greater freedom?”. In this way, the paper will contribute to academic literature on government systems particularly presidency and parliamentary system debate by evaluating the relationship between government systems and freedom, which is considered as an important but neglected dimension of the search for a new government system in Turkey.