Karamanlılar ve Karamanlı Kültürüne Genel Bir Bakış

Abstract

Bu çalışmada Karamanlılar olarak bilinen, 1923 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan mübadele protokolüne dayanarak Yunanistan’a gönderilen ve orada zaman içinde asimile oldukları için yok olan Karamanlıların yaşayış tarzları ve kültürleri hakkında kısa bir inceleme yapılacaktır. Çalışmanın amacı, günümüzde unutulmaya yüz tutmuş olan Karamanlı kavramını hatırlatarak Türk tarih ve kültürünün ilginç bir bölümünü meydana getiren Karamanlılar hakkında farkındalık oluşmasına yardımcı olmaktır. Türk araştırmacıların Yunancayı bilmemesi ve Karamanlıcayı tanımaması bu kültür mirasına zamanında sahip çıkamamanın bir nedenidir. Türkiye’deki üniversitelerin Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerinin müfredatlarında Karamanlıcaya yer verilmemiş, hatta Tarih bölümlerinde dahi Anadolu’nun bu eski topluluğundan bahsedilmemiş olması Karamanlıların ve Karamanlı kültürünün unutulmasının temel sebeplerinden sayılabilir. 1923 Mübadelesini müteakip yazılı eserlerin büyük kısmı kaybolmuş, Karamanlılara ait taşınmaz kültür varlıkları (okul ve ev kitabeleri, hamam, çeşme, kilise, mezar taşları) yitip gitmiştir. Karamanlılar üzerine yapılan araştırma ve çalışmaların çoğu da Karamanlıca eserlerin dil, konu ve yazım özellikleri, Karamanlıların tarihçeleri, yaşadıkları coğrafi bölgeler ve daha çok mübadele sonrasında karşılaştıkları sosyal ve ekonomik sorunlar hakkındadır. Bu Türk toplumunun kültür ve hayat tarzlarına ilişkin çok az araştırma yapılmıştır. Bu yazı, Karamanlılık kavramının Türk Kültür tarihi açısından önemini vurgulayarak araştırmacıların konuya ilgilerini arttırmayı amaçlamaktadır.