Yabancılık Unsuru İçeren Nafaka İlişkilerinde İrade Serbestisi

Abstract

Yabancılık unsuru içeren nafaka yükümlülüğü konusunda uygulanacak hukuk hem MÖHUK m.19, Türkiye’nin tarafı olduğu 1973 tarihli Nafaka Yükümlülüğüne Uygulanacak Hukuka Dair Lahey Sözleşmesi m.4 gereği nafaka alacaklısının mutad meskeni hukukudur. Bununla birlikte 2007 tarihli Nafaka Yükümlülüğüne Uygulanacak Kanuna Dair Protokol ile nafaka yükümlülüğü bakımından hukuk seçimi imkânı getirilmiş, bu suretle aile hukuku işlem ve ilişkilerinde irade ser-bestisi prensibi güçlendirilmiştir. Karşılaştırmalı hukukta ayrıca mal rejimleri ve boşanmaya uygu-lanacak hukuk konusunda hukuk seçimine yer verilmiştir. Türk hukukunda aile hukuku içerisinde sadece mal rejimlerine uygulanacak hukukta hukuk seçimi imkânı verilmiş olmakla birlikte bu çalışmada nafaka yükümlülüğü bakımından da hukuk seçimine imkân tanınması savunulmuştur. Zira milletlerarası özel hukukun esas amacı milletlerarası özel hukuk hakkaniyetinin sağlanması olup aile hukuku ilişkilerinde uygulanacak hukuk belirlenirken esas alınan taraf menfaati, hukuk seçimi ile de sağlanabilir. Şüphesiz ki taraf menfaatine aykırı bir sonucun doğmasına engel olmak açısından hukuk seçiminin belli sınırlamalara tabi tutulması gerekir. Pratik açıdan en iyi çözüm ise bir kanun değişikliğinden ziyade 2007 tarihli Protokole katılımın sağlanmasıdır.