UŞŞÂKÎ ŞEYHİ BOLAYIRLI ŞEYH SİNÂN EFENDİ’NİN KÜLLİYÂTINA DAİR

Abstract

Yüz yılı aşkın bir süreden beri devam eden Osmanlı kültür tarihi araştırmaları dahilinde, bu dönemde Türk dili ile kaleme alınmış birçok eser ve bu eserlerin müellifleri, muhtelif çalışmalara konu olmuştur. Son kırk yılda önemli bir ivme kazanan bu araştırmalar sayesinde, her geçen gün Osmanlı medeniyetinin farklı yönlerine dair “bilinmeyen”ler ortaya saçılırken bazı ilim sahalarında herhangi bir tarama ve araştırmaya dayandırılması bile düşünülmeyen “yok”lamalar da yerini yavaş yavaş daha ihtiyatlı saptamalara bırakmıştır. Bununla birlikte; Osmanlı kültür mirasına yönelik araştırmaların istenen düzeyde olunduğunu söylemek güçtür. Osmanlı telif geleneğinde yeterli ilgili görmeyen alanlardan biri de Türkçe dinî literatürdür. Özellikle İlahiyat sahasındaki araştırmalarda daha ziyade Arapça eserlere rağbet gösterilmesi, Türkçe dinî metinlerin uzun süre göz ardı edilmesine sebep olmuştur. Bundan dolayı, Osmanlı döneminde dinî ilimlerdeki birikimin Türkçeleştirilmesine yönelik yeteri kadar bilgi sahip olunduğu söylenemez. Bu çalışmada böyle bir ilgisizliğin kurbanı olan bir müellifin, XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olan Bolayırlı Uşşâkî şeyhi Şeyh Sinân’ın Almanya’da bulunan külliyatı merkeze alınarak eserleri tanıtılmaya çalışılacaktır. Dinî ilimlerin farklı sahalarında kaleme alınan bu eserlerin tanıtımı yanında müellifin, dinî eserlerde Türkçe yazma gerektiğine dair görüşlerine yer verilecektir.