CULT OF ALAN-GHO’A AND THE UNIQUE POSITION OF WOMEN IN THE CHINGGISID DYNASTIES

Abstract

Moğollarda soylu kadınları her zaman siyasi, ekonomik ve sosyal hayatta önemli roller oynamışlardır. Ayrıca, kadının soyu kocasının ve çocuklarının siyasi ve askeri kariyerleri için hayati bir öneme sahip idi. Daha da önemlisi, bu gelenek, Moğol İmparatorluğu yıkıldıktan sonra Orta Asya ve Hindistan\"da kurulan devlet ve imparatorluklarda yüzyıllarca devam etmiştir. 14. yüzyılda Moğol hanedanlıkları yıkıldıktan sonra, özellikle Cengiz Han\"ın Altın Soyundan gelen kadınlar ile evlilik, hükümdar olmak isteyen emirler için en önemli meşruiyet kaynaklarından biri olmuştur. Türk devlet sistemi içinde de soylu kadınlar çok önemli olmasına rağmen, bu durum en azından Moğollarda olduğu gibi süreklilik arz etmemiştir. Türkler ile karşılaştırma yapıldığında, Moğollarda ana soyu her zaman daha önemli olmuş ve kadınların siyasi olarak daha aktif olmuşlardır. Türkler ve Moğollar aynı coğrafyada, benzer sosyal ortamda benzer politik ve ekonomik yapılara sahip olmalarına rağmen, kadının konumu neden farklılıklar gösteriyor? Bu makalede bu soruya cevap bulabilmek amacı ile başta Cengiz Han\"ın Altın soyunu dayandırdığı Alan-Goa hikâyesi ve Türk hanedanlıklarının soylarını dayandırdıkları Oğuz Kağan destanları karşılaştırmalı incelenecektir