Akademik yayıncılığın değişim dinamikleri

Abstract

Bu tez Türkiye'de akademik yayıncılığın nasıl bir değişim geçirdiği sorusuna cevap aramaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu'nun verilerine göre akademik kitap yayıncılığında 2010'lardan itibaren kayda değer bir üretim artışı gözlenmektedir. Akademik alandaki birtakım değişimler akademik yayınlarda artışa sebep olmaktadır. Akademik yayıncılığı konu alan bu çalışmanın kapsamı sosyal ve beşeri bilimler alanındaki akademik kitaplarla sınırlandırılmıştır. 2000'li yıllardan itibaren görünür hale gelen üniversitenin dönüşümü ile birlikte hiyerarşik kategorilere ayrılmış çeşitli türlerde yayın yapma zorunluluğu akademisyenlerin üzerinde bir baskı oluşturmuştur. Akademisyenlerin ürettiği kitapların basılması üniversite yayınevlerinin ve ticari akademik yayınevlerinin işi olmaktadır. Bu ortamda akademik yayıncılığın nasıl bir değişim geçirdiği sorusu ve akademik kitapların okurla buluşturulması işi ile ilgilenen yayıncıların kültür faaliyetini nasıl bir dinamikle sürdürdüklerinin araştırılması önem kazanmaktadır. Bu tezin kültür sosyolojisi literatürüne bu yönde bir katkı sunması amaçlanmaktadır. Vaka analizi deseniyle tasarlanan bu nitel araştırmada dördü üniversite yayınevi olmak üzere on dört farklı yayınevinden yayıncılarla derinlemesine mülakat tekniğinin kullanıldığı görüşmeler yapılmıştır. Pierre Bourdieu'nün ekonomik birikimin dışında çeşitlendirdiği kültürel, sosyal, simgesel vb. sermaye türleri bu tezin yararlandığı teorik araçlardır. Bununla birlikte Bourdieu'nün (2008) Fransız kültür yayıncılığı araştırmasında yayıncıların tercihlerinde tespit ettiği edebi-ticari karşıtlığına benzer bir dinamik bu tezin bulgularında da ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla bu tez Türkiye'de akademik yayıncıların pratiklerinde kültürel kaygı ile ticari kaygı arasında salınım gösteren ikili bir yapı olduğu sonucuna varmaktadır.

This thesis seeks an answer to the question of how academic publishing has changed in Türkiye. According to the data of the Turkish Statistical Institute, a significant increase in production has been observed in academic book publishing since the 2010s. Some changes in the academic field lead to an increase in academic publications. The scope of this study on academic publishing is limited to academic books in the field of social sciences and humanities. After the transformation of the university, which has become visible since the 2000s, the obligation to publish in various types of academic works divided into hierarchical categories has created a pressure on academics. Publishing books produced by academics is the job of university presses and commercial academic publishing houses. In this context, it becomes important to investigate how academic publishing has changed and how publishers who are interested in bringing academic books to readers continue their cultural activities. This thesis aims to contribute to the sociology of culture literature in this direction. In this qualitative research designed with a case study pattern, interviews were conducted using the in-depth interview technique with publishers from fourteen different publishing houses, four of which were university presses. The types of capital diversified by Pierre Bourdieu beyond economic accumulation, such as cultural, social and symbolic capitals, are the theoretical tools utilized in this thesis. However, a dynamic similar to the literary-commercial opposition that Bourdieu (2008) identified in the preferences of publishers in his research on French cultural publishing also emerges in the findings of this thesis. Therefore, this thesis concludes that there is a dual structure in the practices of academic publishers in Turkey, oscillating between cultural concerns and commercial interests.