Kıyaslamalı Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi Temelleri ve Uygulamaları

Abstract

Son zamanlarda birçok hidrolojik ve meteorolojik verilerde artan veya azalan trendler (eğilimler) ortaya çıkmaktadır. Bu makalede eğilim analizini (çözümlemesi) herhangi bir kabule gerek duymadan gerçekleştiren Şen’in 1:1 doğru yöntemi ele alınmıştır. Daha önemlisi, diğer bir adı Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi olan bu yöntem geliştirilmiştir. Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi yönteminin temellerine dayanan Kıyaslamalı Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi birbiriyle ilişki içinde bulunan üç farklı veri dizisinin karşılaştırmasını aynı grafik üzerinde yapmak için fırsat sunmaktadır ancak verilerin boyutsuzlaştırılması bu uygulamanın temel esaslarındandır. Sonuç itibariyle birbiriyle ilişkili günlük güneş ışınımı, güneşlenme süresi ve sıcaklık verilerinin kullanıldığı uygulama sonuçları dört önemli bilgiyi açığa çıkarabilmektedir. Bu bilgiler, üç farklı zaman dizisinin ayrı ayrı eğilim çözümlemeleri ve bu üç eğilimin birbirine göre değişimleridir. Meteoroloji Genel Müdürlüğünden temin edilen veriler Adana, Antakya, Gaziantep ve Şanlıurfa illerinde bulunan ölçüm noktalarında elde edilmiştir. Ayrıca, her istasyonun Kıyaslamalı Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi uygulaması yapıldıktan sonra Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi uygulamalarına da yer verilerek yeni yöntemin üstünlüğü gösterilmiştir.