Yükseköğretim yönetiminde çağdaş modeller

Abstract

Yu¨kseköğretim yönetimi dışsal olgulardan kolaylıkla etkilenebilen sistemlerden biridir. Gu¨nu¨mu¨zde öğrenciler, endu¨stri veya devlet/devletler gibi paydaşlardan gelen talepler, yu¨kseköğretim kurumlarındaki iş yu¨ku¨nu¨ daha da çoğaltmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı da du¨nyanın farklı coğrafyalarındaki farklı temsili yu¨kseköğretim kurumlarının mevcut yönetişim modellerini Clark Üçgeni'ne göre devlet, akademik oligarşi ve piyasa olmak u¨zere u¨ç boyut kapsamında incelemektir. Bu çalışmada belirli kriterler altında 9 farklı coğrafi bölgeden 11 u¨niversite analiz edilmek u¨zere seçilmiştir. Bu araştırmada nitel bir araştırma yöntemi olarak doku¨man incelemesinden yararlanılmıştır. Doku¨manlar içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen bulgulara göre Melbourne Üniversitesi, Moskova Devlet Üniversitesi ve Cape Town Üniversitesi akademik özyönetim modeline daha fazla eğilim gösterirken, Mu¨nih Teknik Üniversitesi, Massachusetts Teknoloji Enstitu¨su¨, The Open University ve Oxford Üniversitesi piyasa odaklı modelde yönetilme eğiliminde olup diğerleri devlet merkezli modele en yakın konumdadır.

Higher education governance is one of the systems that can be easily influenced by external phenomena. Nowadays, the demand from its stakeholders such as from the students, industry, or state/s challenges the higher education institutions. The main purpose of this study is to explore the current governance models of different representative higher education institutions from the different geographical regions of the world within the scope of three dimensions which are the state, market and academic oligarchy according to Clark’s Triangle. In this research, 11 universities from 9 different geographical regions were selected under certain criteria to be analyzed. In this study, the document analysis was utilized as a qualitative research method. The documents were analyzed by using the content analysis technique. According to the findings from this study, the University of Melbourne, Moscow State University, and University of Cape Town have more tendencies towards the academic self-governance model, while Technical University of Munich, Massachusetts Institution of Technology, The Open University, and the University of Oxford tend to be administered in the marketoriented model and the other selected universities are in the nearest location towards the state-centered model in Clark’s Triangle.