PHTLS (prehospital trauma lıfe supporthastaneöncesi travma yaşam desteği)sertifikası almaya hak kazanankursiyerlerde phtls eğitim modelinindeğerlendirilmesi

Abstract

Dünya genelinde ölüm ve sakatlığın en önemli nedenlerinden biri olan travmaya bağlı ölümlerin büyük bir kısmının genç ve üretken popülasyonunda olması toplumda onarımı zor fiziksel, zihinsel, sosyal ve ekonomik zararlara yol açmaktadır. Travmaya bağlı ölüm oranını azaltmak için travma eğitiminde global altın standart olan PHTLS kurs programı interaktif ve vakaya dayalı öğrenme yöntemi ile eğitimin verildiği, travma bakımının kalitesinin arttırılarak mortalitenin azaltılmasının hedeflendiği bir paket programıdır. Biz de çalışmamızda PHTLS sertifikasyon kursuna katılan ve başarılı olarak sertifika almış kursiyerler ile daha önce PHTLS eğitimi almamış sağlık çalışanlarının bilgi düzeylerini karşılaştırmayı amaçladık. Kesitsel, tanımlayıcı nitelikte tasarlanmış bu araştırma, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Etik Komisyonundan 17.08.2022 tarihinde 2022/0486 Karar numarası ile etik kurul onayı alındıktan sonra İstanbul Medeniyet Üniversitesi Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi erişkin Acil Tıp Kliniğinde, Ağustos 2022 – Ekim 2022 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışmaya daha önce PHTLS sertifikası almış 48 kişilik çalışma grubu ile, daha önce eğitim almamış 50 kişilik kontrol grubu gönüllü olarak dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen her iki gruba da 10 soruluk sosyodemografik anket ile birlikte 50 soruluk, çoktan seçmeli PHTLS yeterlilik soruları verilerek çözmeleri istendi. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 28.0 programı kullanılarak tanımlayıcı istatistik değerlerin yanı sıra Kolmogorov-Smirnov testi, Mann-Whitney-U testi, Ki-kare testi ve Fischer testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 kabul edildi. Çalışmaya katılan 98 gönüllü sağlık çalışanlarının 54'ü (%55,1) erkek ve yaş ortalaması 31,9 ± 6,7 olarak saptandı. Eğitim alan grubun yaş ortalaması eğitim almayan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti (34,9 ± 8 ile 29 ± 3,2, p<0,05). Katılımcıların meslekte çalışma süresi ortalaması 56,6 ± 74,1 ay olarak saptandı. Çalışmaya katılan 98 gönüllü sağlık çalışanlarının %45,9'u (45 kişi) ayda ortalama 20'den fazla travma hastasına müdahale ettiklerini belirttiler. Eğitim alan grubun travma hastalarına yaklaşımda kendilerini yeterli hissetme oranı eğitim almayan gruba göre anlamlı oranda daha düşük saptandı. Eğitim alan grubun yeterli hissetme oranı %25 iken, eğitim almayan grubun yeterli hissetme oranı %62 saptandı (p=0,000). Çalışmaya katılan 98 gönüllünün 23'ü (%23,47) sertifika geçer notu olan 76 puan ve üzerini almışken, eğitim alan grubun 21'i (%43,75), eğitim almayan grubun ise 2'si (%4) sertifika almak için yeterli puanı alabilmişlerdir (p=0,000). Eğitim almayan grubun sınav puanı ortalaması 55,28 ± 11,44 (min:28 ve max: 84) iken eğitim alan grubun sınav puanı ortalaması 70,46 ± 14,68 (min: 26 ve max: 94) olarak saptandı (p=0,000). Yaptığımız çalışmada son 1 yıl içinde PHTLS eğitimi alan grubun yarısına yakını sınavda başarılı olmuşken eğitim almayan grubun sadece %4'ü sınavda başarı gösterebilmiştir. Elde edilen ortalama puanlar, travma hastasının stabilizasyonu için alınan önlemler dikkate alındığında, eğitim almış olanların travma hastasını tedavi ederken yapması gerekenleri tam olarak yerine getirmediğini gösterebilir. Çalışmamızda eğitim alan grubun kendilerini yeterli hissetme oranı eğitim almayan gruba göre düşük çıkmıştır. Ayrıca eğitim alan grubun şimdiye kadar travma hastalarına müdahalelerinin yetersiz olduklarını düşündüklerini belirtmişlerdir. PHTLS eğitim modülünün etkinliğinin saptanmasının amaçlandığı çalışmamızda eğitim alan ve almayan grupların hem bireysel hem de takım halinde travma hasta yönetimi eğitimine ihtiyaç olduğu, verilen ve verilecek olan eğitim modülleri için objektif değerlendirme kriterlerinin geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.The fact that most of the deaths due to trauma, which is one of the most important causes of death and disability worldwide, occur in the young and productive population, cause physical, mental, social and economic damages that are difficult to repair in society. The PHTLS course program, which is the global gold standard in trauma education aimed at reducing the rate of death due to trauma, is a comprehensive program that provides education through interactive and case-based learning methods. Its goal is to reduce mortality by improving the quality of trauma care. In our study, we aimed to compare the knowledge levels of the trainees who attended the PHTLS certification course and successfully obtained vertification with those of health professionals who did not receive PHTLS training before. This cross-sectional, descriptive study was approved by the Istanbul Medeniyet University Ethics Committee on 17.08.2022 with the decision number 2022/0486. It was conducted at the Department of Emergency Medicine of Süleyman Yalçın City Hospital between August 2022 and October 2022. A study group of 48 people who had previously received PHTLS certification and a control group of 50 people who had not received any training were voluntarily included in the study. Both groups were asked to complete a 10-question sociodemographic questionnaire along with 50 multiple-choice PHTLS proficiency questions. In addition to descriptive statistical values, the data were analyzed using Kolmogorov-Smirnov test, Mann-Whitney-U test, Chisquare test and Fischer test, with the SPSS 28.0. A significance level of p<0.05 was considered statistically significant. Of the 98 volunteer health workers participating in the study, 54 (55.1%) were male, and the mean age was 31.9 ± 6.7 years. The mean age of the group that received training was significantly higher than the group that did not receive training (34.9 ± 8 vs. 29 ± 3.2, p<0.05). The average duration of participants' professional experience was 56.6 ± 74.1 months. Among the 98 volunteer health workers, 45.9% (45 people) reported that they treated more than 20 trauma patients per month on average. The rate of feeling competent in approaching trauma patients was significantly lower in the group that received training compared to the group that did not receive training. While the rate of feeling competent in the trained group was 25%, the rate in the non-trained group was 62% (p=0.000). Of the 98 volunteers participating in the study, 23 (23.47%) achieved a passing grade of 76 or above to receive certification. Among them, 21 (43.75%) were from the trained group, while only 2 (4%) were from the non-trained group (p=0.000). The mean score of the non-trained group was 55.28 ± 11.44 (min: 28, max: 84), whereas the mean score of the trained group was 70.46 ± 14.68 (min: 26, max: 94) (p= 0.000). In our study, nearly half of the group that received PHTLS training within the last year successfully passed the exam, whereas only 4% of the group that did not receive training were able to pass. The average scores obtained may indicate that those who received training do not fully implement the necessary measures for stabilizing trauma patients. Additionally, the rate of feeling self-sufficient in the trained group was lower than that in the non-trained group. Moreover, the trained group expressed their belief that their interventions for trauma patients were inadequate up to that point. Our study, which aimed to determine the effectiveness of the PHTLS training module, concluded that both the trained and non-trained groups required individual and team-based trauma patient management training. Furthermore, there is a need to develop objective evaluation criteria for the training modules provided and those to be implemented.