Farklı yöntemler ile üretilen 3B kemik görsellerinin objektif ve subjektif değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada, farklı dijital tarama yöntemleri kullanılarak oluşturulan üç boyutlu (3B) kuru kemik modellerinin anatomi eğitiminde kullanılabilirliği hem objektif hem de subjektif ölçütlerle değerlendirilmiştir. Çalışmada femur, os coxae ve os sphenoidale kemikleri kullanılmış; iPhone 15 Pro Max cihazı aracılığıyla Magiscan ve Qlone yazılımları üzerinden LiDAR, yapay zekâ destekli fotogrametri ve hibrit tarama yöntemleri uygulanmıştır. Her bir yöntemle elde edilen modeller; yüzey detaylarının doğruluğu, geometrik bütünlük, görsel kalite ve kullanıcı deneyimi açısından ön değerlendirmeye tabi tutulmuş ve her bir kemik için nihai bir adet 3B model seçilmiştir. Elde edilen modeller; objektif olarak (çıktıları alınarak Terminologia Anatomica'daki yapılar açısından incelenmiş) ve subjektif olarak (tıp fakültesi öğrencilerinin anket yoluyla yaptığı değerlendirmelerle) analiz edilmiştir. Bu değerlendirmeler doğrultusunda, kullanılan model oluşturma tekniklerinin, halihazırda yaygın şekilde kullanılan yöntemlere kıyasla avantajları ve dezavantajları ortaya konmuştur. Çalışma kapsamında kullanılan yapay zekâ tabanlı fotogrametri yönteminin, düşük maliyetli bir dijital tarama tekniği olarak anatomi eğitiminde kullanılabilecek nitelikte 3B modeller üretebildiği görülmüştür. Bu yönüyle, kaynakları sınırlı kurumlar için düşük bütçeli anatomi eğitim materyali geliştirmede alternatif bir yöntem olarak önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: 3B tarama, Fotogrametri, LIDAR, Hibrit tarama, OsteolojiIn this study, the usability of three-dimensional (3D) dry bone models created using different digital scanning methods in anatomical education was evaluated through both objective and subjective criteria. The study utilized femur, os coxae, and os sphenoidale bones, and applied LiDAR, artificial intelligence-supported photogrammetry, and hybrid scanning methods using the iPhone 15 Pro Max device through the Magiscan and Qlone software. The models obtained through each method were preliminarily assessed based on surface detail accuracy, geometric integrity, visual quality, and user experience, and one final 3D model was selected for each bone. The resulting models were evaluated objectively (by examining printed outputs in terms of the structures listed in the Terminologia Anatomica) and subjectively (through surveys completed by medical students). Based on these evaluations, the advantages and disadvantages of the model creation techniques, compared to currently widely used methods, were identified. It was concluded that the artificial intelligence-based photogrammetry method used in the study is capable of producing 3D models suitable for anatomical education as a low-cost digital scanning technique. In this regard, it is proposed as an alternative method for developing budget-friendly anatomical teaching materials, especially for institutions with limited resources. Keywords: 3D scanning, Photogrammetry, LIDAR, Hybrid scanning, Osteology