Birinci basamak polikliniğine başvuran erişkinlerde fiziksel aktivite düzeylerinin değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Fiziksel aktivite bireysel ve toplum sağlığının korunmasında etkinliği ispatlanmış en önemli faktörlerdendir. Bu çalışmada Birinci Basamak için Fiziksel Aktivite Anketi (GPPAQ) ile birinci basamak hastalarının iş hayatı, ev içi ve sosyal yaşantılarında yaptıkları fiziksel aktivite, bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenip; yaş, cinsiyet ve medeni durumlarına göre karşılaştırılarak mevcut durumun ortaya konulması, bu şekilde bu bireylerde yol gösterici olunması ve hasta davranışlarının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya birinci basamak aile sağlığı merkezimize çeşitli sağlık sorunlarıyla ya da kontrol amaçlı gelen toplam 510 katılımcıya Birinci Basamak için Fiziksel Aktivite Anketi (General Practice Physical Activity Questionnaire; GPPAQ) birebir yüzyüze görüşme yöntemiyle doldurulmuştur. Bulgular: Fiziksel aktivite indeksine göre katılımcıların 217'si (%42,5) hareketsiz, 180'i (%35,3) az hareketli, 77'si (%15,1) orta düzeyde hareketli ve 36'sı (%7,1) hareketli olarak belirlendi. Katılımcıların %70'inin yürüme hızı sabit ortalama hızda idi. Son hafta boyunca üç saatten fazla yürüyüş yapmış olanların %7,9'u hareketli fiziksel aktivite grubunda idi. Yavaş ya da sabit ortalama hızda yürüyüş yapanlarda fiziksel aktivite düzeyi hareketsiz ya da az hareketli olanların oranı (%81,1) tempolu ya da hızlı yürüyüş yapanlara (%63,3) göre anlamlı yüksekti (p<0,001). Kadınların %52.2 si hareketsiz gruptaydı (p<0,001). Evli olanların %45,8'i hareketsiz gruptaydı ve bu oran bekarlara göre anlamlı yüksek bulundu (p=0,011). Yaş, fiziksel egzersiz düzeyi (p=0,028) ile ve yürüyüş hızıyla (p<0,001) ters yönlü anlamlı korele bulundu. İş aktivite düzeyi, fiziksel egzersiz, yürüme ve yürüyüş hızı düzeyleri fiziksel aktivite indeksi ile anlamlı korele bulundu (p<0,001). Yürüyüş hızı ayrıca iş aktivite düzeyi, fiziksel egzersizler, bisiklet kullanma ve yürüme düzeyleri ile anlamlı korele idi (Her biri için p<0,05). Sonuç: Çalışmamızda elde edilen bulgular birinci basamak hastalarının genel olarak yetersiz düzeyde fiziksel aktiviteye sahip olduğunu göstermektedir. Katılımcıların genel olarak yürüyüş yapma oranının yüksek olduğu, temponun kabul edilebilir düzeyde bulunduğu, ancak yürüyüş yapanların fiziksel aktivite düzeyinin yeterli olmadığı görülmüştür. Çalışmamızda evli olmak, kadın olmak ve takvim yaşının artmasının hareketsizlik açısından riski arttıran faktörler olduğu görüldü. Bu risk grupları ile birlikte özellikle bir işte çalışmayanların, oturarak çalışanların ve ev işi ile uğraşanların fiziksel aktivite konusunda belirgin bir desteğe gereksinimleri bulunduğu gözlenmiştir.Aim: Physical activity is one of the most important factors with proven effectiveness i protecting individual and public health. In this study, it was aimed to reveal the current situation by determining the physical activities, knowledge, attitudes and behaviors of primary care patients and compared according to age, gender and marital status in their work life, home and social life, to be a guide in these individuals and to improve patient behaviors with the General Practice Physical Activity Questionnaire (GPPAQ). Methods : The GPPAQ was completed with face-to-face method in 510 participants admitted in our primary care family health center with health problems or for control purposes. Results: According to the physical activity index, 217(42.5%) of the participants were determined as inactive, 180 (35.3%) as moderately inactive, 77(15.1%) as moderately active and 36 (7.1%) as active. The walking speed of 70% of the participants was at a constant average speed. 52.2% of the women were in the inactive group (p<0.001). 45.8% of those who were married were in the inactive group and this ratio was found to be significantly higher than singles (p=0.011). Age significantly correlated with physical exercise level (p=0.028) and walking speed (p<0.001). A total of 7.9% of those who walked for more than three hours during the week before were in the active physical activity group. The rate of those who walked slowly or at a constant average speed had a significantly higher physical activity level (81.1%) than those who walked briskly or fast (63.3%) (p<0.001). Work activity level, physical exercise, walking duration and walking speed levels were found to be significantly correlated with the physical activity index (p<0.001). Walking speed was also significantly correlated with work activity level, physical exercises, cycling and walking levels (p<0.05 for each). Conclusion: The findings obtained in the present study show that primary care patients generally have insufficient physical activity. In our study, it was observed that the rate of walking was generally high in participants, that the walking speed was at an acceptable level, but that the physical activity level of the walkers was not sufficient. In our study, it was seen that being married, being a woman, and increasing calendar age were factors that increased the risk of inactivity.With these risk groups it was also observed that especially those who do not work in a job, those with a sedantary occupation and those doing housework need a significant support in terms of physical activity. Key words: General Practice Physical Activity Questionnaire, GPPAQ, Physical activity, Walking speed.