Çağdaş İslam düşüncesinde insan ve siyaset Said Nursi örneği

Abstract

Günümüzdeki din akımlarından biri olan ve "Risale-i Nur" adlı eserlerin etrafında teşekkül eden topluluğun önderi olan Said Nursi, 20. Yüzyılda fikirleriyle kendinden çokça bahsettirmiş bir İslam âlimidir. Görüşleri, dini ve siyasi çevrelerde, gerek hayatında gerekse vefatından sonra çokça tartışılmış, muhalifleri tarafından eleştirilmiş, birçok kişi tarafından da hayat tarzı olarak benimsenmiştir. Kendisini takip ettiğini iddia eden talebeleri arasında dini, siyasi ve içtimai birçok meselede farklı yorumlar yapılmaktadır. Bugüne kadar görüşleri hakkında birçok araştırma yapılmasına rağmen, hâlâ incelenmeye ve araştırılmaya değer açığa çıkmamış veya üzerinde tartışılan birçok mesele bulunmaktadır. Said Nursi'nin eserlerinde İslam'ın dört temel esası olan Kur'an, sünnet, icma ve kıyasın dışına çıkılmadığı görülmektedir. Eserlerinde pozitif bilimlere ters düşecek izahlar göze çarpmamaktadır. Yazdığı Risale-i Nur adlı tefsirinde, İslam dini ile pozitif bilimleri uzlaştırmayı hedeflemiştir. Modern bilimin ve demokratik yönetim anlayışının İslam dini ile uyumlu olduğunu ortaya koymaya gayret etmiştir. Osmanlı'nın son dönemlerinde İslamcılık ve İttihadı İslam düşünce akımının içerisinde yer almıştır. Toplumdaki bağların güçlenmesi için çalışmalar yapmıştır. Eğitim kurumlarında medrese, tekke, mektep arasındaki ayrılıkları gidermek için yaptığı çalışmaları, İslam coğrafyasında menfi milliyetçiliğin zarar vermemesi için yaptığı çalışmaları, sosyal hayatta da imtiyaza karşı çıkarak halkın kaynaşması için yaptığı çalışmaları bunlardan bazılarıdır. Bu açıdan bakıldığında, Said Nursi'nin eserlerinden siyaset ve yönetime temas eden kısımlarının incelenmesinin önem arz ettiği anlaşılmaktadır.

Said Nursi, who is one of the leading figures of the current religious movements in the Islamic world, formed his unique works called "Risale-i Nur." Indeed, he is an Islamic scholar who has been mentioned and followed by many people in 20th century. His views have been widely discussed, criticized by his opponents and also embraced by many as a lifestyle in religious and political circles. There are many different interpretations of religious, political and social issues among those who claim to follow him. Although there have been many researches on their views to date. I argue, moreover, that there are still many complicated issues that have not yet been explored and are worth investigating. It appears that Said Nursi's works do not go beyond the Qur'an, Ijma, Sunna and Qiyas, which has fashioned the essences of Islam. In his works, the explanations that will contradict positive sciences do not exist. In his commentary, Risale-i Nur, he aimed to reconcile Islam with positive sciences. He aimed to show that modern science and democratic governance are compatible with the Islamic religion. In the last days of the Ottoman period, the idea of "Islamic Union" were involved in the Islamic political and intellectual movement. As it grows, Nursi has worked to strengthen the bonds in the Muslim society. He tried to associate traditional education with the modern one by purging the madrasa, the tekke and the modern school in the educational institutions. Moreover, he worked to make differences by preventing the damage of the ethnic nationalism in the Islamic world, and struggled for the integration of the people. From this point of view, it is understood that the parts of Said Nursi's works which are in contact with human being, politics and governance is crucial to study.