Nadir Bilinen Bir Hastalık: Diyarbakır ve Yöresinde Tularemi

Abstract

Amaç: Tularemi hastalığı, küçük, aerop, Gram negatif bir kokobasil olan Francisella tularensis’in etken olduğu bir zoonozdur. Kuzey yarımkürede endemik olan hastalık, sıklıkla avcılar, çiftçiler, hayvan yetiştiricileri, orman çalışanları, doğa tutkunları, veteriner hekimler ve laboratuvar çalışanlarında görülür. Ülkemizde, ilk olarak 1936’da olmak üzere birçok salgın bildirilmiş, olgu sayısı yıllar içinde artarak 2010-2015 yıllarında 4986’ya ulaşmıştır. Diyarbakır yöresinde Tularemi ile ilgili kapsamlı bir epidemiyolojik çalışma bulunmamaktadır. Biz bu çalışmamızda Diyarbakır merkez ve kırsalında tularemi seroprevalansını tespit etmeyi amaçladık. Yöntem: Çalışmaya sağlıklı 1503 kan bağışçısının serum örnekleri cinsiyet ve yaş ayırımı gözetmeksizin dahil edildi. Serumlar mikroaglütinasyon yöntemi kullanılarak F. tularensis IgG antikoru açısından tarandı. Taramada ?1/20 titrasyonu pozitif olan serumlarda önce Brucella antikorlarıyla çapraz reaksiyon açısından Rose-Bengal testi çalışıldı. Rose-Bengal testi negatif olan serumlara daha düşük titrelerde titrasyon işlemi uygulandı. Bulgular: Çalışmamıza katılanların 93’ü kadın, 1410’ü erkek bağışcılar oluşturmaktadır. Bağışcılar 18-65 yaş aralığında olup yaş ortalaması 33,2’dir. Çalışmaya katılan bağışçıların 22’sinde 1/20 tarama titrasyonunda pozitiflik saptandı. Bu serumlardan 3 tanesi Brucella lam aglütinasyon ile reaksiyon verdiği için Brucella antikor pozitifliği olarak kabul edildi. Geriye kalan 19 serum (%1,3) tularemi tarama seropozitifliği olarak kabul edildi. Seropozitif bağışcıların 3’ü kadın 16’sı erkek olup, yaş ortalaması 29,5’dir. Tularemi seropozitif kişilerin cinsiyetler ve yaş açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır (cinsiyet p=0.108/yaş p=0,053). Sonuç: Sonuç olarak, çalışmamızda saptadığımız %1,3’lük seropozitiflik oranı, tularemi etkeninin bölgede bulunduğunu göstermektedir. Yerel halk ve özellikle kırsal kesimde yaşayan risk gruplarına hastalık ile ilgili eğitimler verilerek etkenin bulaşı azaltılabilir.