AN ODD COINCIDENCE: LEO III, YAZID II AND ICONOCLASM

Abstract

The Byzantine Iconoclasm and Islamic anti-icon attitude are two completely different phenomena. The Byzantine Iconoclastic movement, which contains various elements and different dynamics, stems from the Greco-Roman tradition. Although it is claimed that this movement, which started in Byzantium, was influenced by the religion of Islam, this is a very problematic proposition. Long before the emergence of the religion of Islam, an iconoclastic attitude had already existed in Byzantine society. The iconoclastic attitude, which was thought to have turned into a state policy during the reign of Leo III, is proposed to have started after the edict of the Umayyad Caliph Yazid II. This claim cannot go beyond a coincidence since the religion of Islam did not have an anti-icon attitude during its emergence, and it is well known that the Byzantine iconoclastic movement had existed much earlier than the emergence of Islam. Therefore, it cannot be claimed that the religion of Islam had an influence over the Byzantine iconoclasm. it can however be easily asserted that Byzantine iconoclastic movement may have influenced the anti-icon attitude in Islam. Therefore it is wise to question whether the Byzantine iconoclastic movement had an influence over the Islamic anti-icon attitude.

Bizans tasvir karşıtlığı ve İslam tasvir karşıtlığı birbirinden tamamen farklı iki olgudur. İçerisinde birçok unsur ve dinamiği barındıran Bizans İkonoklazm hareketi köklerini dayandığı Greko-Romen gelenekten almaktadır. Bizans’ta başlayan bu hareketi, İslam dininin etkilediği iddia edilse de bu oldukça sorunlu bir önermedir. İslam dini ortaya çıkmadan çok önce de Bizans toplumunda zaten tasvir karşıtı bir tutum bulunmaktaydı. III. Leo döneminde devlet politikası haline dönüştüğü düşünülen tasvir karşıtı tutumun, Emevi Halifesi II. Yezid döneminde çıkarılan bir fermana dayandırılması bir tesadüften öteye gitmeyecektir. Çünkü İslam dini ortaya çıktığında tasvir karşıtı bir tutuma sahip değildi ve Bizans Tasvirkırıcılık hareketinin bundan çok daha önde de var olduğu bilinmektedir. Bu nedenle, İslam dininin Bizans Tasvir kırıcılığı üzerine bir etkisi bulunduğu iddia edilemez. Ancak Bizans Tasvir kırıcılığının İslam’daki tasvir karşıtı tutumu etkilediği ileri sürülebilir. Bu yüzden Bizans tasvir kırıcılık hareketinin, İslam tasvir karşıtı tutumu üzerinde bir etkisi olup olmadığını sorgulamak daha akılcı olacaktır.