Sigara bıraktırma polikliniğine başvuran hastaların sigara içme ile ilgili beklentileri

Abstract

Amaç: Danışanlar sigara içmeye devam ederken sigaradan beklentileri de devam etmektedir. Sigara içme beklentisi sigara içme isteğini arttırabilmektedir. Bu durumda sigara bıraktırmayı zorlaştırmaktadır. Çalışmamızda sigara bıraktırma polikliniğimize başvuran danışanlarımızın sigaradan beklentilerini araştırıp; sosyokültürel özelliklerini, sigara içmede etkili faktörlerini, bağımlılık düzeyinin anksiyete-depresyon ile ilişkisini değerlendirdik. Yöntem: Çalışmamız İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniği'ne, 20 Aralık 2020-20 Mart 2021 tarihleri arasında başvuran 399 olgunun 251 'i (%62,9) erkek ve 148 'i (%37,1) kadındı. Dosyalarında kayıtlı olan sosyodemografik verileri, sigara kullanım alışkanlıkları, FNBT sonuçları, HAD, sigaradan beklentiler ölçeği sonuçları kaydedilmiştir. Hastaların sosyodemografik özellikleri, duygu durum ölçek skorları, bağımlılık düzeyleri ve sigara içme beklentileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya alınan 399 kişinin 251'i (%62,9) erkek, 231'i (%57,9) evlidir. Yaş ortalaması 38,71±12,11 yıl, sigaraya başlama yaş ortalaması 17,12±4,49 (median:16,5), günlük içilen sigara miktarı ortalama 25,29±10,41 adet, sigara içme süresi ortalama 21,33±11,98 yıl olarak hesaplanmıştır. Eğitim durumlarına göre incelendiğinde %33,6 yüksekokul, %29,8 lise, %21,6 ilkokul, %13,8 ortaokul mezunu katılımcılar bulunmaktadır. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%94,5) sigara bırakma polikliniğine kendi istekleri ile başvurmuşlardır. Anksiyete skorları ortalama 7,05±4,00,"pozitif" çıkan katılımcı sayısı 100 (%25,1) olmuştur. Depresyon skorları ortalama 6,43±4,00, "pozitif" çıkan katılımcı sayısı 184 (%46,1) olmuştur. Fagerstrom skorları ise ortalama 6,42±2,27, 18 kişi (%4,5) "çok düşük", 71 kişi (%17,8) "düşük", 47 kişi (%11,8) "orta", 114 kişi (%28,6) "yüksek" ve 149 kişi (%37,3) "çok yüksek" bağımlılık grubunda yer almıştır. Sigaradan Beklentiler Ölçeğinden alınan genel ortalama puanları 129,02±35,62 olmuştur. Anksiyete skoru ile depresyon skoru arasında aynı yönde orta düzeyde bir ilişki (r:0,587, p<0,01), Fagerstrom arasında aynı yönde zayıf düzeyde bir ilişki (r:0,142, p<0,01), SBÖ arasında aynı yönde zayıf düzeyde bir ilişki (r:0,224, p<0,01) tespit edilmiştir. Depresyon skoru ile Fagerstrom arasında aynı yönde zayıf düzeyde bir ilişki (r:0,231, p<0,01), SBÖ arasında aynı yönde zayıf düzeyde bir ilişki (r:0,205, p<0,01) tespit edilmiştir. Fagerstrom skoru ile SBÖ arasında da yine aynı yönde zayıf düzeyde bir ilişki (r:0,214, p<0,01) tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamızda sigara bağımlılığı yüksek olan hastaların sigaradan beklentilerinin de aynı oranda yüksek olduğu görüldü. Danışanlar özellikle olumsuz duyguyu azaltması nedeniyle sigara içimine devam etmektedirler. Sigara bağımlılığı yüksek olan hastalarda sosyal bağlanma, olumsuz fiziksel etki, uyarılım ve olumsuz duyguyu azaltma beklentileri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sigara bıraktırma polikliniğine başvuran danışanların sigaradan olumlu beklentilerini azaltacak ve olumsuz beklentilerini yükseltecek görüşme programlarının planlanması ile tedavi başarısı artırılabilir.Objective: While the clients continue to smoke, their expectations from smoking continue as well. Smoking expectancy can increase the desire to smoke. This situation makes it difficult to quit smoking. Our study is to investigate the smoking expectations of our clients who applied to our smoking cessation clinic, and to evaluate the sociocultural characteristics, factors affecting smoking, and the relationship between addiction level and anxiety-depression. Methods: Our study has been conducted with the participation of 399 adults, of which 251 (62.9%) male and 148 (37.1%) female, and who applied to the Smoking Cessation Outpatient Clinic of Istanbul Medeniyet University Göztepe Training and Research Hospital between 20 December 2020 and 20 March 2021. Sociodemographic data recorded in their files, smoking habits, FNBT results, HAD, and smoking expectancy scale results were recorded. The relationship between sociodemographic characteristics, mood scale scores, addiction levels and smoking expectations of the patients was examined. Results: Of the 399 people included in the study, 251 (62.9%) were male and 231 (57.9%) were married. Average age was 11 years (38,71±12), mean age at starting smoking was 49 (17,12±4) (median:16,5), average daily amount of cigarettes was 41 (25,29±10), average smoking time was calculated as 98 years (21,33±11). When analyzed according to their educational status, 33.6% of the participants were graduates of vocational school, 29.8% of high school, 21.6% of primary school, and 13.8% of secondary school graduates. The majority of the participants (94.5%) applied to the smoking cessation outpatient clinic of their own accord. The average anxiety scores were 7,05±4,00, and the number of participants who found "positive" was 100 (25.1%). The average depression scores were 6,43±4,00, and the number of participants who found "positive" was 184 (46.1%). According to the average fagerstrom scores 6,42±2,27, 18 people (4.5%) "very low", 71 people (17.8%) "low", 47 people (11.8%) "medium", 114 people (28.6%) were in the "high" and 149 people (37.3%) were in the "very high" addiction group. The overall mean score obtained from the Smoking Expectancy Scale was 129,02±35,62. A moderate correlation in the same direction between anxiety score and depression score (r:0.587, p<0.01), a weak correlation in the same direction between Fagerstrom (r:0.142, p<0.01), a weak correlation in the same direction between SES (r: 0.224, p <0.01) was determined. A weak correlation in the same direction between the depression score and the Fagerstrom (r:0.231, p<0.01), and a weak correlation in the same direction between the SES (r:0.205, p<0.01) was determined. Additionally, a weak correlation (r:0.214, p<0.01) was determined in the same direction between the Fagerstrom score and the SES. Conclusion: In our study, it was observed that patients with high smoking addiction had similarly high expectations from smoking. The patients continue to smoke, especially because it reduces negative emotions. A significant relationship was found between social attachment, negative physical effects, arousal and negative emotion reduction expectations in patients with high smoking addiction. The success of treatment can be increased by planning interview programs that will reduce the positive expectations and increase the negative expectations of the clients who apply to the smoking cessation outpatient clinic.