Senarist Ayşe Şasa’nın Sinema Düşüncesi ve Örnek Filmlerin Söylem Analizi

Abstract

Türk sinemasının düşünce tarihinde oynadığı aktif rolle, kendi fikirleri ve tespitleri ile öne çıkardığı sinema kuramlarıyla senarist Ayşe Şasa bu çalışmanın araştırma konusunu oluşturur. Çalışmada ele alınan genel soru, Ayşe Şasa’nın sinema düşüncesini yazdığı senaryolarda kurup kurmadığıdır. Bu soruya cevap aranırken de Michel Foucault’un, Pierre Bourdieu’nun ve Karl Marx’ın kavramları kullanılarak hazırlanan söylem analizi kullanılmıştır. Şasa’nın yazdığı kitaplarda ve kendisiyle yapılan röportajlarda en fazla öne çıkardığı iki filmi, Şasa'nın sinema düşüncesinin tekâmülüne göre sınıflandırılmış ve incelenmiştir. Şasa’nın sinemasal düşüncesi kendi deyimiyle iki dönemden oluşmaktadır. Bu çalışmada, ilk döneminde yazdığı Ah Güzel İstanbul (1966) ve ikinci döneminde yazdığı Gramofon Avrat (1987) filmleri özelinde Ayşe Şasa’nın sinema düşüncesinin izleri sürülmüştür. Araştırmanın sonucunda Şasa’nın düşüncelerini senaryolarında imkân dâhilinde var ettiği tespit edilmiştir.

Screenwriter Ayse Sasa, with her active role in the intellectual history of Turkish cinema, her ideas and determinations, and the theories of cinema she put forward, is the subject of this study. The general question addressed in the study is whether Ayse Sasa establishes her idea of cinema in her screenplays. Discourse analysis using the concepts of Michel Foucault, Pierre Bourdieu, and Karl Marx was used to answer this question. The two films that Sasa highlighted the most in the books she wrote and in the interviews with her were classified and analyzed according to the evolution of her cinematic thought. In her own words, Sasa's cinematic thought consists of two periods. In this study, Ayse Sasa's cinematic thought is traced through the films Ah Guzel Istanbul (1966), which she wrote in her first period, and Gramofon Avrat (1987), which she wrote in her second period. As a result of the research, it was determined that Sasa's thoughts existed in her screenplays within the limits of possibility.