Covid-19 pandemisi sırasında doğum yapan kadınlarda postpartum depresyon ile algılanan sosyal destek düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

ÖZET COVID-19 Pandemisi Sırasında Doğum Yapan Kadınlarda Postpartum Depresyon ile Algılanan Sosyal Destek Düzeyi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi Hazal Hatice Sevindik Yüksek Lisans Tezi, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Hacer Ataman Haziran 2023 Bu araştırma, COVID-19 pandemisi sırasında doğum yapan annelerin postpartum depresyon düzeyleri ile algıladıkları sosyal destek düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılan kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki belirleyici bir çalışmadır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü güç analizi ile 344 olarak belirlenmiştir ve Nisan 2022-Ekim 2022 tarihleri arasında Yavuztürk Aile Sağlığı Merkezi (ASM), Zeynep Kâmil ASM ve İhsan Erdemir ASM’ye başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 345 kadın veri büyüklüğünü oluşturmuştur. Veriler “Kişisel Bilgi Formu”, “Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği” ve “Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, frekans ve yüzde analizleri, ortalama ve standart sapma istatistikleri, pearson korelasyon ve lineer regresyon analizleri, t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizleri kullanılmışır. Kadınların yaş ortalaması 30,050±4,796 (Min=19; Maks=45), eşlerinin yaş ortalaması 32,740±5,272 (Min=20; Maks=52)’dir. Kadınların, %40,6’sının (n=140) üniversite mezunu olduğu, %34,5’inin (n=119), herhangi bir işte çalıştığı, %58,8 ‘inin (n=203) sezaryen ile doğum yaptığı, %94,8’inin (n=327) bebeklerini emzirdiği, %65,2’sinin (n=225) COVID-19 hastalığını geçirdiğini, bu hastalığı geçirenlerin %37,8’inin (n=86) gebelikten önce geçirdiği bulundu. Çalışmada kadınların Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği toplam puan ortalaması 10,322±6,862 (Min=0; Maks=28), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puan ortalaması 57,867±19,390 (Min=12; Maks=84) olarak saptandı. Kadınların postpartum depresyon düzeyi düşük, algıladıkları sosyal destek ise ortalamanın üstünde olarak değerlendirildi. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puanı ile Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği toplam puanı arasındaki neden sonuç ilişkisini belirlemek üzere yapılan regresyon analizi ise anlamlı bulundu (F=67,506; p=0,000<0.05). Buna göre, kadınların algılanan sosyal destek düzeyi arttıkça doğum sonrası depresyon düzeyleri azalmaktadır (ß=-0,406). Sonuç olarak COVID-19 pandemisi sırasında algılanan sosyal desteğin artması postpartum depresyon düzeyini düşürmektedir. Hemşirelerin, kadınları postpartum depresyon ve sosyal destek durumları yönünden değerlendirmeleri önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: postpartum depresyon, algılanan sosyal destek, sosyal destek, COVID-19, depresyon

ABSTRACT Investigation of the Relationship Between Postpartum Depression and Perceived Social Support Level in Women Who Gave Birth During the COVID-19 Pandemic Sevindik, Hazal Hatice Master’s Thesis, Department of Psychiatric Nursing Supervisor: Doc. Dr. Hacer Ataman June 2023 This research is a cross-sectional, descriptive and relationship-determining study conducted to examine the relationship between postpartum depression levels and perceived social support levels of mothers who gave birth during the COVID-19 pandemic. The sample size of the study was determined as 344 by power analysis. 345 women who applied to Yavuztürk Family Health Center, Zeynep Kamil Family Health Center and Ihsan Erdemir Family Health Center between April 2022 and October 2022 and agreed to participate in the study constituted the data size. Data were collected using the “Personal Information Form”, the “Edinburgh Postpartum Depression Scale” and the “Multidimensional Scale of Perceived Social Support”. To evaluate the data, frequency and percentage analysis, mean and standard deviation statistics, pearson correlation and linear regression analysis, t-test, one-way analysis of variance (Anova) and post hoc (Tukey, LSD) analyzes were used. The mean age of the women is 30,050±4,796 (Min=19; Max=45), and the average age of their spouses is 32,740±5.272 (Min=20; Max=52). It was found that 40,6% (n=140) of the women were university graduates, 34,5% (n=119) worked in any job, 58,8% (n=203) gave birth by cesarean section, 94,8% breastfed their babies, 65,2% (n=225) had COVID-19 disease, 37,8% (n=86) of those who had this disease had it before pregnancy. In the study, the total mean score of the women's Edinburgh Postpartum Depression Scale was found to be 10,322±6,862 (Min=0; Max=28), and the Multidimensional Perceived Social Support Scale total score average was 57,867±19,390 (Min=12; Max=84). The postpartum depression level of women was low, and their perceived social support was above average. The regression analysis performed to determine the cause-effect relationship between the Multidimensional Scale of Perceived Social Support total score and the total score of the Edinburgh Postpartum Depression Scale was found to be significant (F=67.506; p=0.000<0.05). Accordingly, as the perceived social support level of women increases, their postpartum depression levels decrease (ß=-0.406). As a result, the increase in perceived social support during the COVID-19 pandemic reduces the level of postpartum depression. It is recommended that nurses evaluate women in terms of postpartum depression and social support situations. Keywords: postpartum depression, perceived social support, social support, COVID-19, depression

Bu araştırma, COVID-19 pandemisi sırasında doğum yapan annelerin postpartum depresyon düzeyleri ile algıladıkları sosyal destek düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılan kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki belirleyici bir çalışmadır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü güç analizi ile 344 olarak belirlenmiştir ve Nisan 2022-Ekim 2022 tarihleri arasında Yavuztürk Aile Sağlığı Merkezi (ASM), Zeynep Kâmil ASM ve İhsan Erdemir ASM'ye başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 345 kadın veri büyüklüğünü oluşturmuştur. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği" ve "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, frekans ve yüzde analizleri, ortalama ve standart sapma istatistikleri, pearson korelasyon ve lineer regresyon analizleri, t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizleri kullanılmışır. Kadınların yaş ortalaması 30,050±4,796 (Min=19; Maks=45), eşlerinin yaş ortalaması 32,740±5,272 (Min=20; Maks=52)'dir. Kadınların, %40,6'sının (n=140) üniversite mezunu olduğu, %34,5'inin (n=119), herhangi bir işte çalıştığı, %58,8 'inin (n=203) sezaryen ile doğum yaptığı, %94,8'inin (n=327) bebeklerini emzirdiği, %65,2'sinin (n=225) COVID-19 hastalığını geçirdiğini, bu hastalığı geçirenlerin %37,8'inin (n=86) gebelikten önce geçirdiği bulundu. Çalışmada kadınların Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği toplam puan ortalaması 10,322±6,862 (Min=0; Maks=28), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puan ortalaması 57,867±19,390 (Min=12; Maks=84) olarak saptandı. Kadınların postpartum depresyon düzeyi düşük, algıladıkları sosyal destek ise ortalamanın üstünde olarak değerlendirildi. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puanı ile Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği toplam puanı arasındaki neden sonuç ilişkisini belirlemek üzere yapılan regresyon analizi ise anlamlı bulundu (F=67,506; p=0,000<0.05). Buna göre, kadınların algılanan sosyal destek düzeyi arttıkça doğum sonrası depresyon düzeyleri azalmaktadır (ß=-0,406). Sonuç olarak COVID-19 pandemisi sırasında algılanan sosyal desteğin artması postpartum depresyon düzeyini düşürmektedir. Hemşirelerin, kadınları postpartum depresyon ve sosyal destek durumları yönünden değerlendirmeleri önerilmektedir.

This research is a cross-sectional, descriptive and relationship-determining study conducted to examine the relationship between postpartum depression levels and perceived social support levels of mothers who gave birth during the COVID-19 pandemic. The sample size of the study was determined as 344 by power analysis. 345 women who applied to Yavuztürk Family Health Center, Zeynep Kamil Family Health Center and Ihsan Erdemir Family Health Center between April 2022 and October 2022 and agreed to participate in the study constituted the data size. Data were collected using the "Personal Information Form", the "Edinburgh Postpartum Depression Scale" and the "Multidimensional Scale of Perceived Social Support". To evaluate the data, frequency and percentage analysis, mean and standard deviation statistics, pearson correlation and linear regression analysis, t-test, one-way analysis of variance (Anova) and post hoc (Tukey, LSD) analyzes were used. The mean age of the women is 30,050±4,796 (Min=19; Max=45), and the average age of their spouses is 32,740±5.272 (Min=20; Max=52). It was found that 40,6% (n=140) of the women were university graduates, 34,5% (n=119) worked in any job, 58,8% (n=203) gave birth by cesarean section, 94,8% breastfed their babies, 65,2% (n=225) had COVID-19 disease, 37,8% (n=86) of those who had this disease had it before pregnancy. In the study, the total mean score of the women's Edinburgh Postpartum Depression Scale was found to be 10,322±6,862 (Min=0; Max=28), and the Multidimensional Perceived Social Support Scale total score average was 57,867±19,390 (Min=12; Max=84). The postpartum depression level of women was low, and their perceived social support was above average. The regression analysis performed to determine the cause-effect relationship between the Multidimensional Scale of Perceived Social Support total score and the total score of the Edinburgh Postpartum Depression Scale was found to be significant (F=67.506; p=0.000<0.05). Accordingly, as the perceived social support level of women increases, their postpartum depression levels decrease (ß=-0.406). As a result, the increase in perceived social support during the COVID-19 pandemic reduces the level of postpartum depression. It is recommended that nurses evaluate women in terms of postpartum depression and social support situations.